ÇOCUKLARDA KALP CERRAHİSİ SONRASI VERİLEN FARKLI POZİSYONLARIN YAŞAM BULGULARI VE OKSİJEN SATURASYONU ÜZERİNE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HANDEGÜL EVREN

Danışman: Zehra Kan Öntürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma çocuklarda kalp cerrahisi sonrası farklı pozisyonlar vermenin yaşam bulguları ve oksijen satürasyonu üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Çalışma için klinik araştırma kayıt numarası ClinicalTrials.gov veri tabanından (NCT05393128) alındı. Araştırmanın örneklemini ilk defa konjenital kardivasküler cerrahi geçiren 1 ay - 1 yaş arasındaki bebekler (N=78) oluşturdu. Araştırmada kapsamında supine pozisyon verilenler kontrol grubunu (n=26), sağ letaral pozisyon verilenler deney 1 grubunu (n=26), sol lateral pozisyon verilenler deney 2 grubunu (n=26) oluşturdu. Bebeklerin yaşam bulguları ve oksijen saturasyonu değerleri pozisyon verilmeden hemen önce, pozisyon verildikten hemen sonra 1. dk, 1. saatinde ve 2. saatinde kaydedilerek veriler toplandı. Araştırmada yer alan bebeklerin çoğunluğunun (%64,1) erkek olduğu ve en sık (%67,9) asiyanotik kalp hastalıkları tanısı aldığı bulgulandı. Tüm gruplarda verilen farklı pozisyonlara göre kalp hızı, solunum hızı, kan basıncı ve vücut sıcaklığı ortalamaları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur (p>0,05). Bebeklerde oksijen satürasyonu ölçüm değerlerinin zaman içinde değişimi incelendiğinde sağ lateral pozisyon verilen deney grubunda grup içinde bir artışın olduğu ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Pozisyon öncesi ile 2. saat aralığında farklı pozisyon verilen gruplar karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı bir farklılık olduğu, bu doğrultuda sağ lateral pozisyonun oksijen saturasyonu üzerine olumlu katkı sağladığı belirlendi (p=0,046). Çocuklarda kalp cerrahisi sonrası sağ lateral, sol lateral ve supine pozisyon verilmesinin yaşam bulgularının stabilizasyonunu devam ettirdiği için kullanılması önerilir. Buna ek olarak sağ lateral pozisyonun sol lateral ve supine pozisyona göre oksijen satürasyonunun stabilizasyonuna olumlu yönde katkı sağladığı için kullanılması tercih edilebilir.