HİPOTİROİDİ OLAN KADINLARDA VİSSERAL ADİPOZİTE İNDEKSİ, KARDİYOMETABOLİK RİSK FAKTÖRLERİ VE BESLENME DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL GÜMÜŞÇÜ
Danışman: Gözde Arıtıcı Çolak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tiroid bezinin, yeterli düzeyde tiroid hormonu üretememesi sonucu tiroid hormon eksikliğinin patolojik durumuna bağlı olarak en sık görülen tiroid fonksiyon bozukluğu hipotiroidi hastalığıdır. Hipotiroidi hastalığı prevelansı, yaşla birlikte artmaktadır. Kadınlarda, erkeklere göre 4-10 kat daha sık görülmektedir. Hipotiroidi hastalığı, kardiyovasküler hastalık (KVH) için risk faktörüdür. Hipotiroidi hastalığının kalp fonksiyonlarında ve kardiyovasküler sistemde önemli etkileri bulunmaktadır. Visseral adipozite indeksi (VAI), kardiyometabolik riski, adipoz doku dağılımını göstermektedir. Bu çalışma hipotiroidi olan kadınlarda VAI, kardiyometabolik risk faktörleri ve beslenme durumunun değerlendirilmesi amacı ile yürütülmüştür. Çalışma, Ekim 2018-Mart 2019 tarihleri arasında İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Meme ve Endokrin Cerrahi kliniğine başvuran hipotiroidi tanısı almış olan 23-83 yaş arası 50 kadın ve 19-72 yaş arası 50 sağlıklı kontrol kadın üzerinden yürütülmüştür. Bu hastalara çalışmanın başlangıcında kişisel bilgilerini ve hastalıklarına ilişkin bilgileri saptamaya yönelik anket formu uygulanmıştır. Hastaların beslenme durumları; besin tüketim alışkanlıkları formu, guatrojenik besin tüketim sıklığı formu ve 24 saatlik besin tüketim kaydı ile belirlenmiştir. Hastaların biyokimyasal parametreleri sonuçları ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Fiziksel aktivite durumları 24 saatlik fiziksel aktivite kayıt formu ile değerlendirilmiştir. Bu çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 38.9±15.1 yıl olarak saptanmıştır. Çalışma grupları arasında biyokimyasal kan parametleri (açlık kan şekeri, glikolize hemoglobin (HbA1c), total kolesterol, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), trigliserid (TG), tiroid uyarıcı hormon (TSH), triiyodotironin (T3), tiroksin (T4), serbest T4 (sT4) ve serbest T3 (sT3)), antropometrik ölçümleri (beden kütle indeksi (BKİ), bel çevresi, bel-kalça oranı, bel-boy oranı) ve klinik özellikleri (ailede hipotiroidi ve otoimmün hastalık öyküsü) arasında istatistiksel olarak önemli ilişkiler saptanmıştır. Hasta grubunun VAİ ortalaması (4.9±2.7 (alt:1.3- üst: 12.6)) kontrol grubundan (2.2±1.1 (alt:0.8- üst:7.3)) istatistiksel olarak önemli derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Besin tüketimlerinde kontrol grubu içinde en az haftada bir kez ve ayda iki kez guatrojenik besinlerden brokoli tüketenlerin oranı hipotiroidi grubundan istatistiksel olarak önemli derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışma grupları arasında diyet referans alımına (DRI) göre günlük makro besin (günlük alınan enerji, tüketilen su, protein, yağ ve posa miktarı ile protein ve karbonhidrat oranı) ve mikro besin (E vitamini, A vitamini, B2 vitamini, B6 vitamini ve B12 vitamini ve kalsiyum, magnezyum, fosfor, çinko mineralleri) tüketim sınıflaması açısından istatistiksel olarak önemli fark saptanmıştır (p<0.05). Çalışma sonunda hipotiroidi grubunun VAİ ortalamasının ve kardiyometabolik risk faktörlerinin kontrol grubuna göre istatiksel olarak önemli derecede daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (p<0.05). Anahtar Kelimeler: Beslenme, Haşimato tiroidi, Hipotiroid, Kardiyometabolik risk faktörleri, Visseral adipozite indeksi