Türk-Almanlar ile Türklerin beslenme bilgi düzeyleri ve besin seçimi ile sürdürülebilir ve sağlıklı yeme davranışlarının karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EGE BEYZA ÖZTÜRK

Danışman: Gözde Arıtıcı Çolak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Türk-Alman bireylerin, Türkiye'de yaşayan Türk bireylerle karşılaştırmalı olarak beslenme bilgi düzeyi, besin seçimi ve sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları açısından incelenmesini amaçlamıştır. Türkiye'de, bu grup Türk kimliği önceliklendirildiğinde "Türk-Alman", göçmen kimlikleri önceliklendirildiğinde "grubetçi"; Almanya'da ise vatandaşlık ve Alman kimliği önceliklendirildiğinde "Alman-Türk (Deutsch-Türken)" ya da göçmen kimliği önceliklendirildiğinde "göçmen" olarak ifade edilmektedir. Türk-Alman toplumu, çoğu çalışmada ya "gurbetçi" veya "göçmen bir azınlık" ya da doğrudan "Alman vatandaşı" olarak ele alındığından, iki kültürlü kimlikleri yeterince dikkate alınmamış ve bu grup üzerine yapılan araştırmalar sınırlı kalmıştır. Bu bağlamda bu çalışma, kültürleşme düzeyi, vatandaşlık statüsü ve sosyodemografik özelliklerin bireylerin beslenme alışkanlıkları üzerindeki etkisini çok boyutlu olarak değerlendirmiştir. Bulgular, Türk-Alman katılımcıların Türk katılımcılara göre istatiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek beslenme bilgisine sahip olduklarını, sürdürülebilirlik açısından etik, doğal içerik ve gıda israfı gibi konularda daha duyarlı tercihler yaptıklarını göstermektedir (p<0,05). Ayrıca bilgi düzeyi ile sağlık davranışları arasında Türk-Alman grubunda daha güçlü bir ilişki gözlenmiştir (p<0,05). Türk toplumunda ise cinsiyet ve ekonomik durum gibi değişkenlerin bilgi düzeyine etkisi daha belirgin bulunmuştur (p<0,05). Elde edilen sonuçlar hem Almanya'daki hem de Türkiye'deki toplumlar için kültürel uygunluğu göz önünde bulunduran, sosyoekonomik faktörlere duyarlı, hedefe yönelik beslenme politikalarının ve eğitim programlarının geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, özellikle genç nesillerin bilinçlenmesi, toplum temelli müdahaleler ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin çok boyutlu şekilde ele alınması, etkili politika üretiminde kritik önemdedir.