Sağlık çalışanlarında diyetin inflamatuvar indeksi ve posa tüketiminin vücut kompozisyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesi

HÜDA SEVİMLİ

Sağlık çalışanlarında diyetin inflamatuvar indeksi ve posa tüketiminin vücut kompozisyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜDA SEVİMLİ

Danışman: GÖZDE ARITICI ÇOLAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, sağlık çalışanlarında diyet inflamatuvar indeksi ve posa tüketiminin vücut kompozisyonu ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Kesitsel tipte planlanan araştırma, Rize İli'ndeki özel ve kamu hastanelerinde görev yapan 20-64 yaş arasındaki sağlık çalışanlarının katılımıyla yürütülmüştür (N = 122). Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği (IPAQ) kısa formu ve besin tüketim kayıt formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda toplam posa alımı kadın katılımcılarda 15,33±5,03 g/gün, erkek katılımcılarda 15,20±4,10 g/gün düzeyindedir. Kadın katılımcıların ortalama Dİİ değeri 0,80±5,18 iken, erkek katılımcıların ortalama Dİİ değeri 0,47±4,45'dir. Korelason analizi sonucunda ise Dİİ ile vücut ağırlığı (r = 0,197), BKİ (r = 0,338), bel çevresi (r = 0,280), kalça çevresi (r = 0,210), bel/kalça oranı (r = 0,234) ve vücut yağ oranı (r = 0,326) arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p < ,05). Posa tüketimi ile vücut ağırlığı (r = - 0,188), BKİ (r = -0,284), bel çevresi (r = -0,247), bel/kalça oranı (r = -0,222) ve vücut yağ oranı (r = -0,224) arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p < ,05). Fiziksel aktivite düzeyi ile BKİ (r = -0,207), bel/kalça oranı (r = -0,309) vücut yağ oranı (r = -0,259) arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler belirlenmiştir (p < ,05). Bu araştırma, sağlık çalışanlarında diyet inflamatuvar indeksi ve posa tüketiminin vücut kompozisyonu ile anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Anti-inflamatuvar özellikteki diyetlerin ve yüksek posa tüketiminin vücut kompozisyonu üzerinde olumlu etkiler gösterebileceği belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarının beslenme durumlarının iyileştirilmesine yönelik stratejilerin geliştirilmesinde, anti-inflamatuvar özellikteki diyetlerin ve posa tüketiminin artırılmasının önemli olduğu düşünülmektedir.