Generation of hydrophobin coated liposome for improved drug bioavailability
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FATMA HANDE OSMANAĞAOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Meltem Müftüoğlu
Eş Danışman: Günseli Bayram Akçapınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nanoparçacıkların yüzey özellikleri, biyolojik çevresi ile etkileşimi yanında, kararlılığı, biyouyumluluğu, hedefleme kabiliyeti ve hücre içine alımında da kritik etkisi bulunmaktadır. Hidrofobin4 (HFB4) ipliksi mantarlar tarafından üretilen bir sınıf II hidrofobin proteini olup, hidrofobik-hidrofilik arayüzde doğal olarak dizilme özelliğine sahiptir. HFB4 biyouyumluğu, toksik olmaması, biyolojik olarak parçalanabilmesi ve amfipatik olması gibi değerli özellikleri, hidrofobik ilaçların çözünürlüğü ve biyoyararlanımın arttırılmasında potansiyel fayda sağlayabilir. Bu çalışmada, HFB4 kaplı doksorubisin içeren lipozomun fizyokimyasal özellikleri (büyüklük, çoklu dağılım endeksi, zeta potansiyeli, morfoljisi, kararlılığı ve farklı pH değerlerinde ilaç salınımı), hücre içine alımı ve antikanser etkileri araştırılmış olup PEG kaplı lipozom ile karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda bütün formülasyonların küresel olup, büyüklük ve morfoloji açısından iyi bir homojenliğe sahip olduğu gözlemlenmiştir, 4 °C derecede 60 gün süren çalışmada, HFB4 kaplamasının ilaç salınım profilini değiştirmeden lipozomun fizyokimyasal kararlılığını arttırdığını göstermiştir. Ayrıca asidik pH'ta (pH 5.6) fizyolojik pH'a (pH 7.4) göre daha yüksek doksorubisin salınımı sağlaması sebebiyle, hidrofobik ilaçların asidik tümör ortamına dağıtımında avantaj sağlaması beklenmektedir. Benzer özellikler doksorubisin yüklü PEG kaplı lipozomda da gözlemlenmiştir. Her iki formülasyon ile konvansiyonel doksorubisine göre daha yüksek hücre içine alım gösterilmiş olup anti-kanser etkinin uzun salınım etkisi sebebiyle daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. MCF7 kanser hücre hattı üzerinde doksorubisin ile yapılan çalışmada HFB4 kaplı lipozomun, PEG kaplı lipozoma göre daha yüksek sitotoksisite sağladığı görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda, lipozom kaplamasında HFB4 kullanımının hidrofobik ilaçları toksik olmayan, kararlılığını koruyan, ve uzatmalı salınım sağlayacak şekilde tümör ortamına taşınmasında yüksek fayda sağlayacağı gösterilmiştir.