Farklı Makro Besin Ögesi İçeren Akdeniz Diyetinin Non Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı Üzerindeki Etkinliği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VAHİBE ULUÇAY KESTANE

Danışman: Murat Baş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Non alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH)'nın önlenmesi ve tedavisi için kılavuzlar, Akdeniz diyet modellerini önermektedir. Bu araştırma, ultrason ile NAYKH tanısı almış, insülin direnci olan obez bireylerde tipik Akdeniz diyeti, düşük karbonhidratlı Akdeniz diyeti ve düşük yağlı Akdeniz diyetinin biyokimyasal bulgular, yağlı karaciğer indeksi (FLI), antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyonu üzerinde etkilerini araştırmak amacıyla 63 birey ile tamamlanmıştır. Bireyler üç gruba randomize edilerek 8 hafta boyunca ait olduğu grubun diyet protokolüne uygun olarak beslenmiş ve vücut analizleri yapılmıştır. Biyokimyasal parametrelere başlangıçta ve 8 haftalık müdahale sonunda bakılmıştır. Besin tüketim kayıtları araştırmanın başlangıcında, 4. hafta ve araştırma sonunda alınırken; fiziksel aktivite kaydı, besin tüketim sıklığı anketi ve Akdeniz diyeti bağlılık ölçeği araştırmanın başlangıcında uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda, her üç diyet grubunun vücut bileşiminde, antropometrik ölçümünde, biyokimyasal parametrelerinde ve FLI değerinde iyileşmeler olmuştur (p<0,05). Tipik Akdeniz diyeti grubunun ortalama AST ve GGT değerlerinin diğer iki gruba göre düşük olduğu saptanırken (p<0,05); düşük karbonhidratlı Akdeniz diyeti grubuna göre daha düşük FLI ortalamasına (p<0,05) sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonunda tipik Akdeniz diyeti grubunda tüketilen sükroz ve toplam yağ miktarı farkı; düşük karbonhidratlı Akdeniz diyeti grubunda sükroz ve tekli doymamış yağ asidinden alınan enerji farkı; düşük yağlı Akdeniz diyeti grubunda posa, sükroz, doymuş, tekli ve çoklu doymamış yağ asitlerinden alınan enerji ve kolesterol farkı, karaciğer enzimleri ve FLI ile anlamlı korelasyonlar göstermiştir (p<0,05). Sonuç olarak, farklı makro besin ögesi kompozisyonuna sahip olsa da Akdeniz diyetinin NAYKH olan bireylerde biyokimyasal parametreler ve FLI üzerinde olumlu etkileri olabileceği saptanmıştır.