Vardiyalı çalışan bireylerde sirkadiyen ritim ile polifenol tüketimi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİNE BİLGE SEFACI

Danışman: Nihan Çakır Biçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada vardiyalı çalışan bireylerde sirkadiyen ritme bağlı kronotipin antropometrik ölçümler, bazı biyokimyasal bulgular, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, beslenme durumu ve polifenol tüketimi üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamına vardiyalı çalışan 107 birey alınmıştır. Yüz yüze görüşme yöntemi ile bireylerin demografik özellikleri sorgulanmış, kronotiplerini belirlemek amacıyla Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği (SAÖ), Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği (SYBDÖ) II, polifenol tüketim sıklığı anketi uygulanmıştır. Ayrıca, antropometrik ölçümleri, besin tüketimlerini saptamak amacıyla üç günlük besin tüketim kayıtları ve retrospektif olarak da açlık kan glikozu, trigliserit, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL) gibi biyokimyasal bulguları fabrika kayıtlarından alınmıştır. Katılımcıların BKİ ve biyokimyasal ortalamaları kronotiplere göre farklılık göstermemektedir (p>0,05). Çalışmaya katılan bireylerin SYBDÖ II'den aldıkları ortalama puan 2,22 olarak bulunmuştur, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kronotiplere göre farklılık göstermemektedir (p>0,05). Sabahçıl ve ara tip kronotipteki bireylerin protein, E vitamini, B2 vitamini, kalsiyum, fosfor, lignan ve toplam polifenol alımları, akşamcıl kronotipteki bireylerden yüksek bulunmuştur (p 0,05). Katılımcıların polifenol tüketimleri ile SYBDÖ II alt boyutları arasında çeşitli ilişkiler belirlenmiştir. Vardiyalı çalışan bireylerin özel gereksinimlerine uygun olarak, polifenol alımları da dahil olmak üzere sağlıklı beslenmeleri, sağlıklı yaşam biçimi alışkanlıklarının desteklenmesi sağlanmalıdır. Anahtar Sözcükler: Vardiyalı çalışma, Polifenol alımı, Sirkadiyen ritim, Beslenme durumu, Sağlıklı yaşam biçimi davranış ölçeği.