Ortoreksiya nervoza ve anoreksiya nervozanın obsesif düşünce ve bilişsel esneklik açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İZEL ÇINAR
Danışman: Ayşenur Aktaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ortoreksiya nevrozaya (ON) dair alanyazın incelendiğinde, etiyolojisine dair üzerinde uzlaşılmamış çeşitli görüşlerin varlığı gözlenmiştir. ON'nin tanı kriterlerinin tam olarak belirlenmemiş olması nedeniyle etiyolojilerinde ortak kavramların yer aldığı, anoreksiya nervoza (AN) ve obsesif kompulsif bozukluk (OKB) gibi patolojilerle ilişkisi tartışılan bir konudur. Bu sebeplerden yürütülen çalışmanın amacı, AN ve ON eğiliminde OKB bileşenleri olan bilişsel esneklik ve obsesif düşünce değişkenlerinin yordayıcı etkilerinin incelenmesidir. Araştırma 197 gönüllü katılımcıyla yürütülmüştür. Katılımcıların 142'si kadın (yaş ort.: 29.92), 55'i erkektir (yaş ort.: 27.47). Çevrimiçi yol aracılığı ile ulaşılan katılımcılara sırasıyla Demografik Bilgi Formu, Yeme Tutum Testi-26, ORTO-11 Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi sunulmuştur. Verilerin incelenmesinde T Test, Mann-Whitney U Testi, Bağımsız Örneklemler İçin Tek Yönlü Anova, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma soruları bağlamında yapılan analizlere göre obsesif düşünce ON ve AN eğilimini negatif yönde yordamıştır. Çalışmanın sonuçları AN ve ON eğilimli grupların obsesif düşünce ve bilişsel esneklik bakımından farklı özellikler taşıdığını göstermiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış, çalışmanın sınırlılıkları ve ileriki araştırmalar için öneriler sunulmuştur. Son olarak, yapılan çalışmanın klinik alana sağlayabileceği muhtemel katkılar açıklanmıştır.