Yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında ısı ve vibrasyon uygulamalarının ağrıya etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANDE KESKİN
Danışman: Zehra Kan Öntürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu randomize kontrollü deneysel çalışma, sağlıklı yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında uygulanan ısı, vibrasyon ve kombine ısı-vibrasyon müdahalelerinin ağrı düzeyine etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı (ClinicalTrials.gov: NCT06607575). Araştırmanın örneklemini, 0–28 günlük ve bebek bakım odasında takibi yapılan toplam 140 sağlıklı yenidoğan oluşturdu. Katılımcılar, basit rastgele örnekleme yöntemiyle dört gruba ayrıldı. Rutin uygulamalarla topuk kanı alınan ve müdahale uygulanmayan bebekler kontrol grubunu; ısı uygulananlar 1. deney grubunu; vibrasyon uygulananlar 2. deney grubunu; hem ısı hem vibrasyon uygulananlar ise 3. deney grubunu oluşturdu. Ağrı değerlendirmesi, işlem öncesi, işlem sırası ve işlem sonrası olmak üzere üç aşamada N-PASS (Neonatal Pain, Agitation and Sedation Scale) ile yapıldı. İşlem sırasındaki N-PASS puan ortalamaları kontrol grubunda 2,31±2,42; ısı grubunda 2,14±2,61; vibrasyon grubunda 2,46±2,74; kombine grupta ise 2,00±2,90 olarak belirlendi. İşlem sonrası ortalama ağrı puanları sırasıyla 0,54±1,01; 0,43±0,79; 0,46±0,89 ve 0,29±0,71 olarak saptandı. Tüm gruplarda, işlem öncesine kıyasla işlem sırasında ağrıda anlamlı bir artış (p<0,001); işlem sonrası dönemde ise anlamlı bir azalma (p<0,01) gözlendi. Ancak gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı çıkmadı (p=0,509). Hipotez analizleri sonucunda, hem ısı hem de vibrasyon uygulamalarının ağrıyı azaltmada etkili olduğu; ancak bu etkinin istatistiksel düzeyde anlamlı farklılık yaratmadığı görüldü. İşlem sonrası en düşük ağrı puanının kombine uygulama grubunda yer alması, bu yöntemin fizyolojik stabiliteye katkı sağlayabileceğini gösterdi. Sonuç olarak, ısı ve vibrasyon uygulamaları; yenidoğan prosedürel ağrı yönetiminde farmakolojik olmayan etkili yöntemler olarak değerlendirildi.