Epilepsili Çocuklarda Ebeveynlik Stilinin Ve Ebeveyn Yeme Zamanı Davranışının Çocuğun Yeme Davranışına Etkisinin Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUTKU BALCI

Danışman: Nihan Çakır Biçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocuklar birçok konuda ebeveynlerini örnek almaktadır. Ebeveynlerin çocuklarına yönelik geliştirdikleri ebeveynlik stilinin ve yemek zamanı davranışlarının, çocuğun yeme davranışı üzerindeki etkileri literatürde tartışılmaktadır. Kronik bir hastalığın bu etkileşim üzerindeki rolü hakkındaki çalışmalar ise oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı çocukluk çağının en sık görülen kronik hastalıklarından olan epilepsili çocuklarda ebeveynlik stili ve yemek zamanı davranışlarının çocuğun yeme davranışı üzerindeki etkisinin incelenmesidir. İzmir Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülen bu çalışmaya 4-9 yaş arası epilepsi tanılı çocuklar ile ebeveynleri ve kontrol grubu için kronik bir hastalığı olmayan sağlıklı çocuklar ile ebeveynleri dahil edilmiştir. Çok Boyutlu Ebeveynlik Stili Değerlendirme Ölçeği (ÇBESDÖ), Ebeveyn Yemek Zamanı Davranışları Ölçeği (EYZDÖ), Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) ebeveynlere uygulanmış ve çocuğun 24 saatlik besin tüketim kaydı sonucunda Sağlıklı Yeme İndeksi (HEI)-2015 puanı hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda epilepsi ve sağlıklı grup arasında ebeveynlik stilleri arasında farka rastlanılmamıştır (p>0,05). Epilepsili çocukların ebeveynlerinin olumlu ebeveynlik stiline sahip olmaları, çocuklarının HEI-2015 puanlarında artışla ilişkilendirilmiş (r=0,45; p=0,011) kontrol grubunda ise fark görülmemiştir (r=-0,207; p>0,05). Hem epilepsi hem de kontrol grubunda olumsuz ebeveynlik stilinin duygusal olarak aşırı yeme isteğini tetiklediği saptanmıştır (sırasıyla, r=0.449 ve r=0.367; p<0,05). Ebeveynlik stillerinin sağlıklı çocukların beslenme davranışlarına etkisi olduğu kadar kronik bir rahatsızlığı olan çocukların hem hastalık semptomları üzerinde hem de yeme davranışları üzerinde etkileri olabilmektedir. Ebeveynlik stillerinin çocuk yeme davranışları ve farklı gruplardaki etkilerinin daha fazla çalışma ile desteklenmesi önerilmektedir.