24 saatlik diyeti hatırlatma yönteminin çok basamaklı sorgulama tekniği kullanılarak geliştirilmesi üzerine bir pilot çalışma: Fazla kilolu kadın örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF TOSUN
Danışman: Sevil Başoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkemizde 24 saatlik diyet hatırlatma, referans bir enstrüman olarak kabul edilmesine karşın, kişinin kendi beyanına dayalı olduğundan, yanlış bildirime ve bundan doğan ölçüm hatalarına açıktır. Bunları önlemek veya en aza indirmek için bu yöntemin sorgulama protokolünün standardize edilmesi önerilmektedir. Bu çalışmanın amacı fazla kilolu kadınlara anketör tarafından çok basamaklı standart sorgulama tekniği uygulandığında enerji alımının yanlış raporlanmasında ve besin tüketim verilerinde esnek sorgulamaya kıyasla gözlenen farklılığı tesbit etmektir. Çalışma, yaşları 25-56 ve BKI 25.0 - 29.9 kg/m2 olan 25 kadın üzerinde yürütülmüştür. 7±2 gün aralıklı iki ayrı günde esnek sorgulama içeren 24 Saatlik Diyeti Hatırlatma Yöntemi ( Yöntem 1) ve buna ait form sonraki 7±2 gün aralıklı iki ayrı günde Türkçeye uyarlanmış 24 Saatlik Diyeti Çok Basamaklı Hatırlatma Yöntemi (Yöntem 2) ve buna ait form uygulanmıştır. IPAQ-uzun ile fiziksel aktivite durumları, MCSAÖ-KF, TFEQ-R21ve Stunkard-FRS ile davranış özellikleri sorgulanmıştır. Goldberg kesim noktaları ile analiz edildiğinde Yöntem 1 ile katılımcıların %24 nün ve Yöntem 2 ile %16 sının enerji alımını eksik raporladıkları tespit edilmiş, iki yöntem arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Besin grupları tüketimi, besin ögeleri alımları arasındaki farklılıklar enerjiye göre düzeltme yapılarak incelendiğinde iki yöntem arasında fark bulunmamıştır. Grupta MCSA ve BK özelliği birlikte-yüksek olan katılımcıların çoğunlukta olduğu ve bu bireylerin enerji alımını Yöntem 1 ve 2 için benzer şekilde daha düşük raporladıkları görülmüştür. Yöntem 2 için anketörden bağımsız, kişinin kendi yürütebileceği bir sorgulama ile bu durumun iyileştirilebileceği ve bu görüşün cinsiyet, yaş, BKI eşleştirilmiş, kadın cinsiyette menopoz dönemini dikkate alan, kontrol grubu bulunan crossover düzende büyük örneklemli bir çalışma ile test edilmesi önerilmiştir.