Hashimato tiroidi olan hastalarda glutensiz diyet ve Akdeniz diyetinin otoimmün sistem üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUTLU TUÇE ÜLKER

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gözde Arıtıcı Çolak

Eş Danışman: Murat Baş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; Hashimato Tiroidi (HT) hastalarında; Akdeniz (MD), Glutensiz (GFD) ve Akdeniz Glutensiz (MGFD) beslenme modellerinin otoimmün sistem üzerindeki kısa süreli etkilerinin değerlendirilmesidir. Araştırma vaka ve kontrol gruplarını içeren, prosfektif tek kör çalışma olarak planlanmış ve 40 HT'li kadın hasta dahil edilmiştir. Beslenme müdahalesinin tiroid fonksiyonları üzerindeki etkisinin daha iyi değerlendirilebilmesi için hastalar müdahale süresince, ilaç tedavisi almayan ve takviye kullanmayan kişilerden seçilmiştir. Katılımcılar; müdahale (MD, GFD, MGFD) ve kontrol olmak üzere 4 gruba ayrılmışlar, çalışma başlangıcında ve beslenme müdahalesi sonrasında hastaların; antropometrik ölçüm, vücut kompozisyonu analizi, tiroid fonksiyon testleri yapılmış ve besin tüketim kayıtları alınmış ve beslenme bilgi düzeylerini değerlendiren ölçek uygulanmıştır. Hastaların, üç ay boyunca uygulanan beslenme müdahalesine uyumları haftalık olarak planlanan menüler ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda; TSH düzeyleri tüm gruplarda yükselmiştir. Tüm müdahale gruplarının T3 hormon düzeyi anlamlı derecede yükselmiş ve GFD grubunun T3 hormon düzeyi kontrol ve MGFD gruplarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur (p=0,00). T4 hormon düzeyi tüm müdahale gruplarında müdahale sonrasında anlamlı olarak artmıştır (p=0,03). Hastaların anti-TPO ve anti-Tg otoantikor düzeyleri tüm müdahale gruplarında anlamlı olarak azalmıştır; ancak bu sonuç gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Hastaların antikor düzeylerinde azalma ve tiroid fonksiyon testlerindeki değişiklikler beslenme müdahalesinin kısa süreli etkisini değerlendirmekte olup, bireylerin uzun vadede beslenme müdahalesi ile otoantikorlar düzeylerinin değerlendirildiği farklı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.