Obsesif İnançlar, Üstbiliş ve Yeme Tutumlarının Ortoreksiya Nervoza Eğilimi Üzerindeki Yordayıcı Etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Miray Özcan
Danışman: Ayşenur Aktaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ortoreksiya Nervoza (ON) ile ilgili yapılan araştırmalar incelendiğinde etiyolojisine dair alanyazında üzerinde uzlaşılamayan görüşlerin var olduğu gözlenmektedir. Bu sebeple, ON'ye dair daha çok fikir sahibi olmak amacıyla yeme tutumları, obsesif inançlar ve üstbiliş bağımsız değişkenlerinin ON eğilimi üzerindeki yordayıcı etkileri incelenmek istenmektedir. Öğrenci olmanın yeme bozuklukları ve olumsuz yeme davranışları üzerinde risk faktörü olması sebebiyle bu çalışma toplam 437 üniversite öğrencisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında Demografik Bilgi Formu, Ortoreksiya Nervoza Ölçeği (ORTO-11), Obsesif İnançlar ölçeği (OİÖ-44), Yeme Tutum Testi (YTT-26) ve Üstbiliş Ölçeği (ÜBÖ-30) kullanılmıştır. Verileri sınamak amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayı Analizi, ANOVA, T-test, Basit Doğrusal Regresyon ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre obsesif inançlar toplam puan ve alt boyutları (sorumluluk/tehlike beklentisi, mükemmeliyetçilik/kesinlik), yeme tutumu testi toplam puan ve alt boyutları (yeme meşguliyeti, kısıtlama), üstbiliş toplam puan ve alt boyutlarının (olumlu inançlar, bilişsel farkındalık, düşünceleri kontrol ihtiyacı) ON eğilimi üzerindeki yordayıcı etkileri gözlenmiştir. Ek olarak, bahsi geçen bağımsız değişkenler ve ON eğilimi arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bu tez çalışmasında elde edilen sonuçlar alanyazındaki benzer araştırmaların sonuçları ile karşılaştırılarak tartışılmış, ileride ON eğilimi üzerine yapılacak araştırmalara ışık tutması amaçlanmıştır.