Akciğer kanserinin farklı tip ve evrelerinde gebelikle ilişkili plazma protein-A (PAPP-A)'nın potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İREM NUR SAVAŞ

Danışman: Abdurrahman Coskun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gebelikle ilişkili plazma ptoteini-A (PAPP-A); İnsülin benzeri büyüme faktörü (IGF) bağlı IGF bağlayıcı protein-4 (IGFBP-4)'e karşı proteolitik aktivite göstererek IGF konsantrasyonlarının düzenlenmesinde rol alan bir enzimdir. IGFBP-4 ortamdaki serbest IGF'leri bağlayarak taşınmasında ve korunmasında rol alırken aktivitelerini sınırlandırır. IGFBP-4'ün PAPP-A ile proteolizi sonrası serbest kalan IGF'ler büyümeyi ve birçok metabolik aktiviteyi düzenlemek üzere reseptörlerine bağlanır. Son yıllarda yapılan çalışmalar IGF ailesinin tümör hücrelerinin oluşumunda ve gelişiminde rol aldığını ve IGFBP-4 ve PAPP-A konsantrasyonlarının çeşitli tümör kaynaklı hücrelerde yüksek düzeylerde olduğunu göstermiştir. Güncel Küresel Kanser İstatistikleri (Global Cancer Statistics, GLOBOCAN,2018) raporuna göre, akciğer kanseri en sık tanı alan kanserdir ve kansere bağlı ölümlerin yaklaşık 1/5'ini üstlenir. Bu bilgiler doğrultusunda, PAPP-A'nın akciğer kanserinde potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğinin değerlendirilmesini amaçladık. Akciğer kanserinin farklı tip ve evrelerine sahip 60 hasta ve 23 sağlıklı bireyin serumlarında IGF-1 düzeyleri kemilüminesans, IGFBP-4 ve PAPP-A düzeyleri ELISA yöntemi kullanılarak ölçüldü. Hastalar tedavi alımına ve akciğer kanserinin histolojik tipine göre gruplandırıldı. Analiz sonuçlarına göre hasta ve kontrol gruplarının IGF-1 düzeyleri arasında bir fark gözlenmedi. Yalnızca tedaviye başlamamış hastalardan oluşan grubun PAPP-A düzeyleri, kontrol grubundan yüksek olarak ölçüldü ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. IGFBP-4 düzeyleri ise tüm hasta gruplarında kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek olarak ölçüldü. Bu çalışma akciğer kanserinde PAPP-A düzeylerinin yükseldiğini desteklemekle birlikte, PAPP-A'ya kıyasla IGFBP-4'ün bir biyobelirteç olarak kullanılmak üzere daha yüksek potansiyele sahip olabileceğini göstermektedir.