DASH diyet kalitesi ölçeği ve akdeniz diyetine bağlılık öz-yeterlilik ölçeğinin geçerlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SARE KEVSER ÇETİN
Danışman: Murat Baş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı Hipertansiyonu Durdurmaya Yönelik Diyet Yaklaşımları (DASH) diyetine bağlılığı değerlendiren DASH Kalitesi (DASH-Q) ve Akdeniz Diyetine Bağlılık Öz-Yeterlilik Ölçeğinin (SESAMeD) geçerlik ve güvenirliğinin belirlenmesidir. Çalışma bir çevrimiçi anket uygulaması ile Haziran -Temmuz 2019 tarihleri arasında, 18-67 yaşlarında 280 katılımcı ile yürütülmüştür. Uygulanan anket; genel bilgiler formu (demografik bilgi ve bazı beslenme davranışları), DASH-Q ölçeği ve SESAMeD ölçeğinden oluşmaktadır. DASH-Q ölçeği ile SESAMeD ölçeği 2 part ve 5 alt boyutu doğrulayıcı faktör analizinde çalışılmıştır ve genel olarak maddelerin faktör yüklerinin uygun olduğu ancak uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeylerde olmadığı tespit edilmiştir. DASH-Q ve SESAMeD ölçeklerinin güvenirlik ve geçerlik çalışmaları kapsamında doğrulayıcı faktör analizi AMOS 23.0 programı ve cronbach alfa güvenilirlik testleri SPSS 22.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi, DASH-Q ölçeğininin tek faktörlü, SESAMeD ölçeğinin ise beş faktörlü birinci düzey ve iki faktör beş alt boyutlu ikinci düzey faktör yapılarını doğrulamıştır. DASH-Q ölçeği (α=.745) ve SESAMeD ölçeği (Part1 α=.808, Part2 α=.818) ve alt boyutlarından elde edilen sonuçlar iç tutarlılık göstererek güvenirliği doğrulamıştır. DASH-Q, SESAMeD Part 1 ve Part 2 puanları ile gıda etiketi okuma ve genel beslenme değerendirmesi arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Part 1 ve Part 2 puanları ile cinsiyet ve yemek hazırlama değişkenleri arasında da anlamlı fark görülmüştür (p<0.05). DASH-Q ve SESAMeD ölçekleri ülkemizde sırasıyla DASH diyetine bağlılık ve Akdeniz diyetine bağlılık öz-yeterlilik değerlendirmesi için geçerli ve güvenilir bulunmuştur.