Antidepresanlara Yönelik Tutum ve İnançlar Üzerinde Hastalık Algısı, Sosyal Damgalanma ve Algılanan Sosyal Desteğin Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ömer Emre Bayram
Danışman: Fatma Kahraman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda antidepresan kullanım oranı oldukça artış göstermekte ancak antidepresanlara yönelik tutum ve inançlara dair yeterli sayıda çalışma yapılmadığı, tutumların anlaşılmasında eksiklikler olduğu görülmektedir. Bu tez araştırmasının amacı, antidepresanlara yönelik tutum ve inançlarda depresyonun nedenlerine dair algının, sosyal damgalanmanın ve algılanan sosyal desteğin rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini, ilk aşamaya katılan 475 ve ikinci aşamaya katılan 869 olmak üzere 1344 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde katılımcılara Sosyo-demografik Form, Antidepresanlar Hakkında Genel Bilgi Formu, araştırmanın ilk aşamasında Türkçe uyarlama çalışması yapılan Antidepresanlara Yönelik Tutum ve İnançlar Ölçeği, Depresyon Nedenleri Ölçeği, Antidepresan Kullanımı Nedeniyle Sosyal Damgalanma Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği verilmiştir. Araştırmanın nicel bulgularına göre, antidepresan kullanmayan katılımcılar arasında depresyonun biyolojik nedenden kaynaklandığına inananların antidepresanlara yönelik daha yüksek olumlu inanca sahip olduğu görülmüştür. Antidepresan kullanan örneklemde sosyal damgalanmanın ve aileden algılanan desteğin, korunan özerkliği yordadığı bulgulanmıştır. Antidepresan kullanan grubun antidepresan kullanmayan gruba nazaran antidepresanlara yönelik daha olumlu tutuma sahip olduğu gözlenmiştir. Ayrıca katılımcıların antidepresanlar hakkındaki görüşlerinin tematik ve içerik analizi yöntemi ile incelenmesinin sonucunda 18 alt tema oluşturulmuş, ilgili temalar Tedavi, Etki, Kullanım ve Koşula Bağlılık olmak üzere dört kategoride sınıflandırılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular literatürdeki bilgiler ışığında tartışılmış, gelecekteki araştırmalara önerilerde bulunulmuş, araştırmanın sınırlılıklarından bahsedilmiştir. Bu araştırmanın, son zamanlarda artan kullanım oranı, yan etkileri ve bilinçsiz kullanımına dair endişeleri barındıran antidepresanlara yönelik tutumlar ve inançları derinlemesine incelediği düşünülmektedir. Sonuç olarak, araştırma sonuçlarının uygulama alanına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.