Yeni tanı alan pediatrik onkoloji hastalarında kısa dönemde beslenme durumunun, gastrointestinal sağlığın ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP ACAR

Danışman: GÖZDE ARITICI ÇOLAK, CENGİZ CANPOLAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Pediatrik onkoloji hastalarında hastalığın ve uygulanan tedavilerin getirmiş olduğu olumsuzluklar çocukların beslenme durumunu, gastrointestinal sağlığını ve yaşam kalitelerini olumsuz etkileyebilir. Hastaların kısa vadede beslenme durumlarının saptanması ve gastrointestinal sağlık, fiziksel, sosyal, zihinsel, genel işlevsellik durumlarının sorgulanarak yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma 15 Aralık 2023 – 15 Haziran 2024 tarihleri arasında Altunizade Acıbadem Hastanesi Çocuk Onkoloji bölümüne ilk kez tanı alan ve en az iki kez yatışı yapılan 5-12 yaş aralığındaki lösemi, lenfoma, nöroblastoma veya merkezi sinir sistemi tümörüne sahip 20 pediatrik onkoloji hastası ile yürütülmüştür. Hastalara; demografik bilgi ve antropometrik ölçümleri sorgulayan anket formu, çocukluk çağı kanserleri için beslenme tarama aracı (SCAN), bozulmuş beslenme durumu ve büyüme riski için tarama aracı (STRONGkids), 3 günlük besin tüketim kaydı, Dünya Sağlık Örgütü oral mukozit değerlendirme ölçeği, gastrointestinal semptomları derecelendirme ölçeği (GSDÖ) ve pediatrik yaşam kalitesi envanteri (PedsQL 4.0) uygulanmıştır. Yaşa göre BKİ Z-skorlarına göre akut malnutrisyon oranları 1. ve 2. yatış için sırasıyla %10 ve %20 olarak saptanmıştır. İkinci yatış döneminde enerji ve B1 vitamini alımlarında anlamlı azalma olduğu saptanmıştır (p<0,05). İkinci yatışta toplam yaşam kalitesi, bedensel sağlık, sosyal işlevsellik, okul işlevselliği ve psikososyal sağlık düzeylerinde anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,05). Oral mukozit derecesi ve GSDÖ skorları ile PedsQL 4.0 toplam puanları arasında negatif ilişki bulunmuştur (p< 0,05). PedsQL 4.0 toplam puanları albumin ve prealbumin ile pozitif yönde; SCAN skorları ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Bulgular, çocukların tedavi sürecinde birçok yönden etkilendiğini, yaşam kalitesi ve besin öğesi alımlarında azalmalar yaşandığını ortaya koymuştur.