Lise Öğrencilerinde Ultra İşlenmiş Besin Tüketiminin, Diyet Kalitesi ve Beslenme Okuryazarlığı ile İlişkisinin Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Beyza Nur GÜRGEN

Danışman: Şaziye Ecem Örkü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada lise öğrencilerinde ultra işlenmiş besin (UİB) tüketiminin antropometrik ölçümler, diyet kalitesi ve beslenme okuryazarlığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma 12-14 Ekim 2022 tarihleri arasında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir lisede öğrenim gören 13-17 yaş arası 338 lise öğrencisi ile tamamlanmıştır. Araştırmaya katılan tüm öğrenciler tarafından sosyo-demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyi, besin tüketim sıklığı formu ve adölesan beslenme okuryazarlığı ölçeğinin bulunduğu anket formu doldurulmuş ve eş zamanlı olarak sırayla antropometrik ölçümleri alınmıştır. Öğrencilerin günlük enerji alımlarına UİB'nin katkısının ortalama %26,98 olduğu bulunmuştur. Cinsiyete göre bakıldığında, erkek öğrencilerin günlük aldıkları enerjinin %25,87'si, kız öğrencilerin günlük aldıkları enerjinin %26,98'i UİB'den gelmektedir. Fakat öğrencilerin cinsiyete göre UİB tüketimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Çalışmaya katılan kız öğrencilerin UİB'den gelen enerji değerleri ile yaşa göre BKİ Z skorları arasında anlamlı negatif çok zayıf korelasyon (s=-0,197; p 0,05). Sonuç olarak, yalnızca kız öğrencilerde UİB tüketimleri ile antropometrik ölçümleri arasında zayıf bir ilişki bulunmuş fakat UİB tüketimi ile diyet kalitesi ve beslenme okuryazarlığı arasında bir ilişkinin olmadığı belirlenmiştir.