Meme kanseri hastalarında CDK4/6 inhibitörleriyle ilişkili nötropeni: Prediktif faktörler ve prognostik önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİDELYA ECEM YİĞİT KORKMAZ
Danışman: YILDIZ OKUTURLAR, LEYLA OZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, hormon reseptörü pozitif (HR+), HER2 negatif (HER2−) metastatik meme kanseri nedeniyle CDK4/6 inhibitörleri ile tedavi edilen hastalarda nötropeni gelişim sıklığını, bu durumla ilişkili klinik ve demografik faktörleri, nötropeni gelişiminin progresyonsuz sağkalım (PFS) üzerine prognostik önemini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, CDK4/6 inhibitörü tedavisi alan 137 hasta retrospektif olarak dahil edilmiştir. Grad 3-4 nötropeni gelişimi, klinik ve patolojik değişkenlerle ilişkili olarak analiz edilmiştir. PFS süresi Kaplan-Meier metodu ile hesaplanmış, grup karşılaştırmaları Log-Rank testi ile yapılmıştır. Ayrıca, univaryant ve multivaryant regresyon analizleri ile nötropeni gelişimi ve en düşük mutlak nötrofil sayısı (nadir nötrofil) düzeylerinin sağkalım üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bulgular: Yapılan univaryant analizinde; kullanılan CDK4/6 inhibitörü (palbosiklib vs ribosiklib), vücut kitle indeksi (VKİ), progesteron reseptör (PR) ekspresyon yüzdesi ve bazal mutlak nötrofil değerlerinin grad 3-4 nötropeni sıklığını anlamlı düzeyde etkilediği gözlenmiştir. Univaryant analizde tespit edilen faktörler iki farklı multivaryant analizle değerlendirilmiş; ilk modelde düşük vücut kitle indeksinin (VKİ) ve ribosiklibe kıyasla palbosiklibin daha sık yüksek dereceli nötropeni gelişimine yol açtığı tespit edilmiştir. Bazal mutlak nötrofil sayısının eklendiği ikinci multivaryant analizde ise grad 3-4 nötropeniye istatistiksel olarak anlamlı etki eden faktörler PR ekspresyon yüzdesi ve bazal nötrofil değerleri olmuştur. Ayrıca sağkalım analizinde, grad 3–4 nötropeni gelişen hastaların PFS süresi anlamlı şekilde daha uzun bulunmuştur (medyan 32,3 ay vs. 17,4 ay; Log-Rank p=0,0471). Bu bulgu, nötropeni gelişiminin, sağkalım açısından olumlu bir belirteç olabileceğini düşündürmektedir. Sonuç: CDK4/6 inhibitörü tedavisine bağlı gelişen nötropeni, sadece bir yan etki değil, aynı zamanda daha uzun PFS ile ilişkili önemli bir prognostik faktör olarak saptanmıştır. Nötropeniye etki eden faktörlerin dikkate alınması bireyselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının belirlenmesine katkı sağlayabilir.