ESTABLISHMENT OF INTRACELLULAR INFECTION AND ASSESSMENT OF THE DEVELOPING IMMUNE RESPONSE IN CELL CULTURES WITH DIFFERENT LEISHMANIA SPECIES OBTAINED FROM CLINICAL SAMPLES IN TURKEY AND PROTEOMIC CHARACTERIZATION OF LEISHMANIA SURFACE PROTEINS

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NESTEREN MANSUR ÖZEN

Danışman: Özgür Kurt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Leishmaniasis, Leishmania cinsi kamçılı protozoonlarca oluşan, klinikte kutanöz, viseral veya mukokutanöz tutuluma yol açabilen vektör kökenli bir enfeksiyondur. Bazı Leishmania suşlarının sadece deride kalırken bazılarınınsa iç organlara göç edebilmeleri birçok araştırmanın merak konusudur. Dış çevre ile etkileşimde olan yüzey proteinlerinin bu süreçteki rolü henüz bilinmemektedir. Parazitlerin konağa girişi sonrası vücutta, suşların virülansıyla paralel bağışıklık yanıt oluştuğu bilinmektedir. Leishmania RNA virüsü (LRV) içeren suşlarda virüsün bağışık yanıta etkisi güncel araştırmalardandır. Çalışmamda, L. donovani, L. infantum ve L. major yüzey proteinlerinin tripsinle tıraşlanıp tanımlanması ile makrofajlarda LRV+ L. major izolat ile enfeksiyon oluşturulması ve bağışık yanıtın ölçümü hedeflenmiştir. Biyoinformatik analizler L. donovani, L. infantum ve L. major'de hücre zarında yerleşik sırasıyla 86, 85 ve 37 protein tanımlamıştır. Proteinlerden, biyolojik süreçleri varsayımsal olanlar yüksek oranda bulunmuştur. Viseral ve kutanöz tutulum yapan suşlar karşılaştırılmış, daha antijenik proteinlerin B-hücre epitopları incelenmiştir. Viseral suşlar ABC-tipi taşıma proteinleri açısından zengin bulunmuştur. Ayrıca, LRV+ L. major izolatı, THP-1'den dönüşen makrofajlardaki kemokin ve sitokinler açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, L. major klinik izolatların CCL1, CCL2 ve CCL5 ekpresyonunu baskıladığı ve bu baskılanmanın LRV varlığıyla CCL5 kemokininde anlamlı düzeyde arttığı gözlenmiştir. IL-6, IL-8, IFN-β ve TNF-α sitokinlerinden özellikle IL-8'in klinik izolatlarda anlamlı düzeyde arttığı, ancak bu artışın LRV+ suşta gecikmeli olduğu gözlenmiştir. Çalışmada Leishmania'ların yüzey proteinlerinin tanımlanmasında tripsin tıraşlama yöntemi ilk kez kullanılmış, viseralizasyonda önemli proteinlerle birlikte olası aşı adayı yüzey proteinleri hakkında özgün bilgiler toplanmıştır. Makrofajlarda enfeksiyon modeli çalışması içinse LRV ile ilişkili olabilecek, ileri çalışmalar gerektiren yeni hedefler gösterilmiştir.