IVF KÜLTÜR SIVISININ PRE İMPLANT GENETİK TANI AMAÇLI GENOMİK VE METABOLOMİK ANALİZİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İbrahim Orçun OLCAY
Danışman: Aysel Özpınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üremeye yardımcı tedavilerde (ÜYTE) başarısızlığın en önemli nedenleri yetersiz embriyo seçim metodları ve artan anne yaşına bağlı olarak artan embriyonik anöploidilerdir. Günümüzde bu anomalilerin PGT-A yöntemi ile embriyo transferi öncesi tespiti mümkündür fakat analiz için gerekli olan embriyo biyopsisi beraberinde ek riskler ve maliyet getirebilmektedir. Bu çalışmada amaç, girişimsel olmayan şekilde ve embriyoya ait kullanılmış kültür ortamlarının (SCM) genomik ve metabolomik incelenmesi temeline dayalı, etkin ve düşük maliyetli bir test yaklaşımı geliştirmektir. Çalışmaya Nisan 2019 – Nisan 2022 tarihleri arasında Bahçeci Umut Tüp Bebek Merkezinde tedavi gören ve PGT-A uygulanan 149 hastaya ait 392 TE biyopsisi yapılmış embriyo ve SCM örneği dahil edilmiştir. Bunların arasından 22 SCM örneği (11 öploid ve 11 anöploid) genomik niPGT-A analizi amaçlı olarak NGS tekniği ile, 49 SCM örneği (17 öploid ve 32 anöploid) metabolomik niPGT-A analizi amaçlı olarak LC-MS/MS tekniği ile analiz edilmiştir. Genomik PGT-A amaçlı incelenen 22 örneğin 11'inde hücresiz DNA başarılı bir şekilde çoğaltılabilmiş ve 4 örneğin tam, 4 örneğin ise kısmı olarak TE biyopsi sonucuyla uyumluluk gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışmanın metabolomik niPGT-A kolunda tirozin aminoasit konsantrasyonunun öploidi/anöploidi açısından istatistiksel olarak anlamlı şekilde ayrıştırıcı olduğu, Treonin, lizin, histidin, glisin ve asparajin amino asitlerinin monozomik embriyolarda scm'deki miktarları istatiksel olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca yine monozomik embriyolarda scm'deki glutamin miktarı istatiksel olarak düşük bulunmuştur (p<0.05). Fenilalanin, valin, methiyonin, arjinin, lösin, aspartik asit, hidroksiprolin ve sitrülin amino asit miktarlarının monozomi ve trizomi ile ilişkili olduğu istatiksel olarak gösterilmiştir (p<0.05). Bu çalışmada elde edilen sonuçlar embriyoların metabolomik niPGT-A yaklaşımı kullanılarak anöploidi tanısı koymada yardımcı olabileceğini göstermekle birlikte genomik niPGT-A tanısı koymak için ek çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler: IVF, embriyo kültürü, girişimsel olmayan PGT-A, öploid, anöplodi.