Duchenne müsküler distrofisi (DMD), genetik kas zayıflığı hastalığında gen terapisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya Ve Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELEN ABANUZ EREN

Danışman: Ahmet Tarık Baykal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Duchenne Müsküler Distrofisi (DMD) genetik bir hastalık olup X kromozomundaki Xp21 bölgesinde gerçekleşen mutasyonlar sonucunda oluşur. Distrofin geninde oluşan bu mutasyonlar ile Distrofin proteini işlevini kaybederek kas fonksiyonlarının bozulmasına sebep olmaktadır. DMD kas bozulması kas büyümesini etkilediğinden, erken ölüm genellikle 30 yaşından önce olmaktadır. DMD tedavisinde gerçekleştirilen birçok terapötik müdahale ile hastalar iyileştirilmeye ve yaşam kaliteleri arttırılmaya çalışılmıştır: hücre tabanlı yaklaşımlar, çeşitli ilaç ve gen terapi metotları. Ancak DMD hastalığının tedavisinde henüz tatmin edici standart bir protokol geliştirilememiştir. Doğal fenotip fonksiyonel Distrofin gen dizisinin kas hücrelerine transferi, tüm DMD'li hastaların tedavisini sağlayabilir. mikro-Distrofin kodlayan lentivirüs kullanılarak, viral transfer yoluyla, kas hücrelerinin genomuna işlevsel mikro-Distrofin gen dizilimi entegre edilip distrofik patolojnin azaltılması hedeflenmektedir. Projemizde, lentiviral-mikro-Distrofin gen terapi yönteminin histopatolojik ve fizyolojik-fonksiyonel rejenerasyon etkinliği, zamansal Distrofin ekspresyonundaki değişim ve işlevsellikleri, toksisite, immun tepkime düzeyleri, gen ekspresyonun ve peptid ifadeleri karşılaştırıldı. Mikro-distrofinin viral gen transferi, DMD fare modelinde intramüsküler ve intraperitoneal olarak uygulandı. Vektörümüzle gen terapisi tedavisi uygulandıktan sonra Distrofinin iskelet ve kalp kasında eksprese edildiği geç evre dmd-mdx-4cv farelerinde gösterildi. Sonuç olarak, çalışmamız, lentivirüslerin, distrofik kasın işlev ve patolojisinde önemli bir gelişme sağlayan DMD hastalığı için etkili bir tedavi üreten mikro-distrofin gen terapisi için kullanabileceğine dair ikna edici kanıtlar göstermektedir.