Ateşi olan çocuklarda oral ilaç uygulamalarında kullanılan farklı yöntemlerin kalp atım hızı, oksijen satürasyonu ve korkuya etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENANUR KALE

Danışman: Zehra Kan Öntürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma ateşi olan çocuklarda oral ilaç uygulamalarında kaşık kullanımı ile oral enjektör kullanımının çocuklarda kalp atım hızı, oksijen satürasyonu ve korku düzeyine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Çalışmanın klinik araştırma kayıt numarası ClinicalTrials.gov veri tabanından (NTC06251245) alındı. Araştırmanın evrenini pediatri servisinde tedavi gören ve araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 3-6 yaş arasındaki çocuklar (N=90) oluşturdu. Araştırma sürecinde oral ilaç uygulamasında kaşık kullanımı kontrol grubunu (n=43), oral enjektör kullanımı deney grubunu (n=47) oluşturdu. Çocuklara işlem öncesinde ilaç uygulama sürecini anlatmak için eğitici oyun yöntemi kullanıldı. Çocukların korku düzeyi hastaneye kabul, ilaç vermeden önce, ilaç verdikten sonra Çocuk Korku Ölçeği kullanılarak değerlendirildi. Eş zamanlı olarak çocukların kalp atım hızı ve oksijen satürasyonu ölçümü yapıldı. Çocukların korku düzeylerinin her iki grupta da hastaneye kabul aşamasında en yüksek olduğu görüldü. Kaşık ile oral enjektör kullanımına göre korku düzeyleri değerlendirildiğinde, ilaç uygulama öncesi ile ilaç uygulama sonrası ortalama puan değerlerindeki değişim farkının gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (Z:-2,477, p= 0,013). Bu süreçte korku puanı değerlerindeki değişim farkı oral enjektör grubunda (0,02±1,36), artış eğilimi gösterirken, kaşık kullanılan grupta (-0,63±1,18) azalma eğiliminde olduğu bulgulandı. Hastaneye kabulden ilaç uygulama sonrasına kadar, kalp atım hızı değişim farkı gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermemekte (p>0,05) olup klinik olarak bakıldığında değişim farkının deney grubunda daha fazla olduğu görüldü. Oksijen satürasyonu, gruplar arasında tüm süreçte istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı belirlendi (p>0,05). Çocuklarda oral ilaç uygulamasında kaşık kullanımı, kalp atım hızı stabilizasyonunu ve korkuyu daha az düzeyde etkilediği için tercih edilmesi önerilir.