Kronik kolite bağlı inflamasyon ve enterik sinir sistemi dejenerasyonu üzerine akkermansia muciniphila'nın iyileştirici etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR YILMAZ

Danışman: Meltem Kolgazı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (İBH) nedeni tam olarak anlaşılamamış ataklar ile seyreden kronik hastalıklardır. Günümüzde kullanılan ilaçlar yan etkileri nedeniyle yalnızca kısa süre uygulanabilmektedir. Bu nedenle yeni tedavi yaklaşımlarına ve araştırmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca İBH'nin enterik sinir sisteminde (ESS) dejenerasyona neden olduğu bilinmektedir. Son yıllarda inflamasyona bağlı enterik dejenerasyonun önlenmesi ve tedavi edilmesinde mikrobiyota kaynaklı bakterilerin olumlu etkileri olabileceği tartışılmaktadır. Akkermansia muciniphila (A. muciniphila) bağırsak mikrobiyotasında müsin tabakada bulunan anaerobik bir bakteridir. Yeni araştırmalar farklı hastalıklarda A. muciniphila popülasyonunun azaldığı veya koruyucu/tedavi edici olarak arttığı bulunmuştur. Bu bilgiler ışığında çalışmada A. muciniphila uygulamasının kolite bağlı inflamasyon ve enterik sinir dejenerasyonunda iyileştirici etkisi araştırılmıştır. Çalışmada Trinitro-benzen-sulfonik asit (TNBS) ile indüklenmiş kronik kolit modelinde farelere 5 hafta boyunca A. Muciniphila oral olarak verilmiştir. Kolon örnekleri mikroskopik, biyokimyasal ve moleküler düzeyde iyileşme bakımından incelenmiştir. Tedavi öncesi, sırası ve sonrası fekal örnekler toplanarak mikrobiyotada genel popülasyon değişimi izlenmiştir. ESS'den salgılanan spesifik proteinler ölçülmüş ve enterik dejenerasyon mikroskopik düzeyde incelenmiştir. Ek olarak in vitro myenterik pleksus izolasyonu yapılmış ve A. Muciniphila'nın ESS hasarı üzerine etkileri araştırılmıştır. A. muciniphila'nın TNBS kolit modelinde inflamatuvar parametreler üzerinde ve ESS hasarı sonrası hem parametrelerde hem de doku düzeyinde iyileştirici etkileri olduğu görülmüştür. Sonuç olarak A. muciniphila'nın kronik kolit modelinde tedavi edici etkinliği ortaya konmuştur. A. muciniphila'nın İBH'de potansiyel bir mikrobiyota tedavi seçeneği olarak değerlendirilmesi için daha ileri klinik ve deneysel araştırmalara ihtiyaç vardır.