Glioblastom, IDH wild-type, DSÖ Grade 4" tanısı ile opere edilmiş olan hastalarda (TERT mutasyonu, EGFR amplifikasyonu ve PTEN delesyonu) moleküler bulgularının klinikle korelasyonu


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAFTUN ZARBIZADA

Danışman: Koray Özduman

Özet:

Giriş:   En sık görülen primer malign beyin tümörü olan glioblastom’un (GBM) tedavisi halen ılımlı sağkalım uzamasından fazlasını sağlayamamaktadır. Hastalığın daha iyi anlaşılması gereklidir. Günümüzde (Kromozom 10 ya da PTEN kaybı), (Kromozom 7 ya da EGFR amplifikasyonu) ve TERTp mutasyonlarının GBM’in temel moleküler belirteçleri oldukları kabul edilmektedir. Bu çalışmanın hipotezi bu 3 moleküler belirtece göre tanımlanacak GBM alt gruplarının (klinik özellikler ve sağkalım açısından) farklılıklar göstereceğidir.

Materyal-metot: 100 “Glioblastom, IDH-wt, DSÖ Grade 4” hastasında TERTp mutasyonu, EGFR ve PTEN kopya sayıları belirlendi. Bulgular, klinik parametrelerle (yaş, cinsiyet, cerrahi yöntem, preoperatif ve postoperatif kitle hacimleri ve toplam sağkalım) korele edildi.

Bulgular: PTEN-DEL %88, EGFR-amp %87, TERT-mut %81 vakada saptandı. Hiçbir belirtecin olmadığı vaka yoktu. TERT-mut yaşla pozitif (Spearman ρ=0,24; p=0,017). EGFR-“high-level”-amp yaşla ters (Spearman ρ=0,31, p=0,0016), EGFR-“low-level”-amp yaşla pozitif koreleydi. (Spearman ρ=0,3, p=0,0028). TERT-mut daha kısa sağkalımla (log-rank, p=0,0171), PTEN-DEL ise daha uzun sağkalımla korele idi (log-rank; p=0,043). Cox regresyon analizinde kadın cinsiyet ve TERT-mut yokluğu uzun sağ kalım açısından anlamlı bağımsız değişkendi (p=0,0195 ve p=0,019). Recursive partitioning analizi ve Random forest sağlamasında anlamlı alt grup saptanmadı (doğruluk oranı %86,7). Karar ağacı kökünde ve önem grafiğinde EGFR, PTEN ve TERT mutasyonundan önemli idi.

Tartışma: GBM patogenezinde ilk ortaya çıkan bulgu PTEN kaybı, ardından EGFR amplifikasyonu ve ardından TERT mutasyonudur. Bulgularımız PTEN ve EGFR kopya sayı değişikliklerinin hastalığın oluşumu için yeterli ve gerekli olduklarını, TERT mutasyonunun hastalığı hızlı faza geçirdiğini desteklemektedir.

Sonuç: GBM’in ana moleküler belirteçleri arasında en önemlisi EGFR olarak saptansa da sağkalımla korele olanı TERT mutasyonu varlığıdır.