Glioblastom, IDH wild-type, DSÖ Grade 4" tanısı ile opere edilmiş olan hastalarda (TERT mutasyonu, EGFR amplifikasyonu ve PTEN delesyonu) moleküler bulgularının klinikle korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAFTUN ZARBIZADA
Danışman: Koray Özduman
Özet:
Giriş: En sık
görülen primer malign beyin tümörü olan glioblastom’un (GBM) tedavisi halen
ılımlı sağkalım uzamasından fazlasını sağlayamamaktadır. Hastalığın daha iyi
anlaşılması gereklidir. Günümüzde (Kromozom 10 ya da PTEN
kaybı), (Kromozom 7 ya da EGFR
amplifikasyonu) ve TERTp
mutasyonlarının GBM’in temel moleküler belirteçleri oldukları kabul
edilmektedir. Bu çalışmanın hipotezi bu 3 moleküler belirtece göre tanımlanacak
GBM alt gruplarının (klinik özellikler ve sağkalım açısından) farklılıklar
göstereceğidir.
Materyal-metot: 100 “Glioblastom, IDH-wt, DSÖ Grade 4” hastasında TERTp
mutasyonu, EGFR ve PTEN
kopya sayıları belirlendi. Bulgular, klinik parametrelerle (yaş, cinsiyet, cerrahi
yöntem, preoperatif ve postoperatif kitle hacimleri ve toplam sağkalım) korele
edildi.
Bulgular: PTEN-DEL %88, EGFR-amp
%87, TERT-mut %81 vakada saptandı. Hiçbir
belirtecin olmadığı vaka yoktu. TERT-mut yaşla
pozitif (Spearman ρ=0,24; p=0,017). EGFR-“high-level”-amp
yaşla ters (Spearman ρ=0,31, p=0,0016), EGFR-“low-level”-amp
yaşla pozitif koreleydi. (Spearman ρ=0,3,
p=0,0028). TERT-mut daha kısa sağkalımla (log-rank,
p=0,0171), PTEN-DEL ise daha uzun sağkalımla korele
idi (log-rank; p=0,043). Cox regresyon analizinde kadın cinsiyet ve TERT-mut yokluğu uzun sağ kalım açısından anlamlı bağımsız
değişkendi (p=0,0195 ve p=0,019). Recursive partitioning analizi ve Random
forest sağlamasında anlamlı alt grup saptanmadı (doğruluk oranı %86,7). Karar
ağacı kökünde ve önem grafiğinde EGFR, PTEN ve TERT
mutasyonundan önemli idi.
Tartışma:
GBM patogenezinde
ilk ortaya çıkan bulgu PTEN kaybı,
ardından EGFR amplifikasyonu ve ardından TERT mutasyonudur. Bulgularımız PTEN
ve EGFR kopya sayı değişikliklerinin
hastalığın oluşumu için yeterli ve gerekli olduklarını, TERT
mutasyonunun hastalığı hızlı faza geçirdiğini desteklemektedir.
Sonuç: GBM’in ana moleküler belirteçleri arasında en önemlisi EGFR olarak saptansa da sağkalımla korele olanı TERT mutasyonu varlığıdır.