Anne ve babaların çocuk yetiştirme tutumları, disiplin teknikleri ve sosyalleşme hedefleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN ÇALIŞKAN ÇETİNGÖZ
Danışman: Şeyda Türk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nicel ve nitel yöntemler içeren bu araştırmada, ebeveynlerin, çoğunluklu olarak annelerin, çocuk yetiştirme tutumları-disiplin tarzları arasındaki ilişkiyi araştırmak ve sosyalleştirme hedeflerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, tutumların ve disiplin tarzları annelerin demografik özellikleriyle ilişkilendirilmiştir. Çalışmaya özel ve devlet anaokullarında çocukları olan 347 ebeveyn katılmıştır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Ebeveyn Tutum Ölçeği, Ana Baba Ölçeği ve Ebeveyn Sosyalleştirme Hedefleri Envanteri elden verilmiştir. Nicel veriler, açımlayıcı faktör analizi, basit doğrusal korelasyon, ANOVA, T-test ve regresyon analiziyle sınanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, aşırı tepkisel disiplin tarzının daha çok çalışmayan anneler tarafından ve erkek çocuklarla ilişkilendiği görülmüştür. En çok anneyi dinleyen çocukların annelerinin daha yüksek düzeyde demokratik tutumla ilişkili olduğu bulunmuştur. Çalışmayan ve yaşları büyük annelerin daha fazla otoriter oldukları görülmüştür. Daha eğitimli anneler ise daha az koruyucu tutumla ilişkilenmiştir. Ayrıca, demokratik anneler daha çok "umursayan" annelerdir. Otoriter anneler daha çok aşırı tepkisel disiplin tarzını kullanırlar. Koruyucu annelerin, hem umursamayan hem de aşırı tepkisel davrandığı görülmüştür. İzin verici annelerin ise daha çok umursamayan anneler oldukları ortaya çıkmaktadır. Nitel veriler ise içerik ve prototip analiziyle sınanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ebeveynlerin çocuklarından istediği ilk üç özellik; saygılı, özgüvenli ve dürüstlüktür. Bu özellikler, Türk insanının iyi insan değerlerini araştıran bir başka çalışmayla (Smith, Türk Smith ve Christopher, 2007) tutarlıdır. Sonuç olarak, bu çalışmada, tutumlar ile disiplin tarzları arasındaki ilişki, annelerin demografik özelliklerinin çocuk yetiştirme tutumları ve disiplin tarzlarıyla olan karmaşık etkileşimi ve ebeveynlerin sosyalleştirme hedefleri bir İstanbul örnekleminde tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Çocuk yetiştirme, Çocuk yetiştirme tutumları, Disiplin, Ebeveyn Davranışı, Sosyalleştirme hedefleri