Son dönem böbrek yetmezliği hastalarının beslenme durumunu değerlendirmede kullanılan tarama testlerinin, hastaların besin tüketimleri, biyokimyasal kan parametreleri ve bazı antropometrik ölçümlerle ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE YILMAZ
Danışman: Gözde Arıtıcı Çolak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ile son dönem böbrek yetmezliği olan hemodiyaliz hastalarının beslenme durumunu değerlendirmede kullanılan tarama testleri ile besin tüketimleri, biyokimyasal kan parametreleri ve bazı antropometrik ölçümlerle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Antalya ili merkezinde yer alan Akdeniz Üniversite Hastanesi Nefroloji Kliniği'ne, Kasım 2018-Nisan 2019 tarihleri arasında yatan hemodiyaliz uygulaması alan, 18-90 yaş arası, 40'ı kadın (%36.4), 70'i erkek (%63.6) olmak üzere 110 gönüllü hemodiyaliz hastası ile yürütülmüştür. Hastalara demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, hastalığa dair bilgiler, biyokimyasal bulgular ve beslenme durumunu değerlendirmede kullanılan Nütrisyonel Risk Taraması 2002 (NRS 2002), Malnütrisyon Universal Tarama Aracı (MUST), Subjektif Global Değerlendirme (SGD) tarama testleri uygulanmıştır. Hastaların besin tüketim kaydı günlük olarak (üç gün) izlenmiştir ve antropometrik ölçümlerden boy uzunluğu, vücut ağırlığı, kuru ağırlığı ve bel çevresi araştırmacı tarafından alınmıştır. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 55.31±18.99 yıldır. Beden kütle indeksi (BKİ) sınıflamasında, hastaların %16.4'ü zayıf, %37.2'si normal, %31.9'u hafif şişman ve %14.5'inin şişman olduğu belirlenmiştir. Hastaların günlük enerji alımlarının ortalaması, kadın hastalarda 807.49±415.63 kkal, erkek hastalarda 1110.26±398.87 kkal ve tüm hastalarda 1000.16±428.87 kkal olarak bulunmuştur (p<0.05). MUST testinde malnütrisyon açısından hastaların %42.7'sinin yüksek risk, %18.2'sinin orta risk taşıdığı görülmüştür. Hastaların NRS 2002 testinde %58.2'si nütrisyonel risk altında ve SGD testinde %21.8'i ciddi derece malnütrisyon, %36.4'ü orta derece malnütrisyon altında bulunduğu saptanmıştır. Hastaların vücut ağırlığı, kuru ağırlık, BKİ ve bel çevresi ile MUST ve SGD testi arasında negatif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Hastalarda NRS-2002 testi ile albümin, kreatinin, hemoglobin ve kalsiyum değerleri, MUST testi ile albümin, BUN, kalsiyum ve fosfor değerleri, SGD testi ile albümin, hemoglobin ve kalsiyum değerleri arasında negatif yönde, zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuç, önerilen besin öğesi miktarlarına ulaşamadıkları için hastalarda yetersiz beslenme görülmüştür. Hemodiyaliz hastalarında antropometrik ölçümler ile MUST testinin; biyokimyasal bulgular ile NRS 2002 testinin daha uyumlu olduğu, beslenme durumunun değerlendirilmesinde beraber kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.