Konserve ve Hazır Yemek Tüketimi ile Maruz Kalınan Bisfenol A ve Türevlerinin Kan Basıncı ile Kalp Atım Hızı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE EKİCİ

Danışman: Nihan Çakır Biçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, konserve ve plastik ambalajlı hazır gıdalarda bisfenol A (BPA), bisfenol S (BPS) ve bisfenol F (BPF) miktarlarının tespit edilmesi, taze, konserve ve plastik ambalajlı hazır gıda tüketimi ile BPA, BPS ve BPF maruziyetinin değerlendirilmesi, kan basıncı (KB) ve kalp atım hızı (KAH) üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Mayıs 2023 tarihinde gerçekleştirilen bu randomize kontrollü tek kör çalışmada, 18-30 yaş aralığındaki, sağlıklı 48 üniversite öğrencisi çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar, rastgele olarak taze yemek grubu, konserve yemek grubu ve plastik ambalajlı hazır yemek grubu olmak üzere 16 kişiden (8 erkek, 8 kadın) oluşan üç gruba ayrılmıştır. Katılımcıların demografik bilgilerini ve potansiyel BPA kaynaklarını sorgulanmış ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Katılımcıların müdahale öncesinde iki gün idrar örnekleri toplanmıştır. Müdahale döneminde iki gün ise yemeklerin tüketiminden 2., 4. ve 6. saatte idrar örnekleri toplanmıştır ve 0., 2., 4., ve 6. saatte kan basıncı ve KAH ölçülmüştür. Hazır yemek grubundaki yemeklerin BPA, BPS ve BPF içeriği aynı yemeğin konserve yemek grubuna göre yüksek bulunmuştur. Hazır yemek grubundaki katılımcıların 2. saatteki idrar BPA değeri konserve ve taze yemek gruplarına kıyasla anlamlı ölçüde daha yüksek bulunmuştur (p 0,05). Sadece hazır yemek tüketen grupta 2. saatte sistolik KB ve nabız basıncının arttığı, diastolik KB ile KAH'ın azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Bu çalışmanın sonuçları, plastik ambalajlı hazır gıdaların tüketimi ile bisfenollerin maruziyeti ve kardiyovasküler sağlık arasındaki olası ilişkiyi anlamak için daha fazla araştırmanın gerekliliğini vurgulamaktadır.