Pediatrik onkoloji hastalarında beslenme durumunun saptanmasında kullanılan araçların karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENİZ ÖZTÜRK

Danışman: Murat Baş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Pediatrik onkoloji hastalarında malnutrisyon sıklığı %6-50 arasındadır. Çocuklarda malnutrisyonu belirlemek için altın standart yoktur, pediatrik onkolojiye özel oluşturulmuş araçların az sayıdadır. Bu çalışma; kanserli çocuklar için geliştirilen Pediatrik Patient Generated-Subjective Global Assessment (Pediatrik PG-SGA) ve Nutrition Screening Tool For Childhood Cancer (SCAN) ölçeklerinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğini yapmak, ilk üç küründe lenfoma ve solid tümör tanılı 2-14 yaş arası kanserli çocuklarda malnütrisyon sıklığını farklı araçlar (SCAN, Pediatrik PG-SGA, STRONGkids) kullanarak saptamak ve karşılaştırmak, üç araca göre elde edilen skorları Z-skor değerleri ile karşılaştırarak, malnütrisyonu en iyi öngören ölçeği saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 163 çocuk katılmıştır, kızların yaşı ortalama 6,5 ±3,8 yıl, erkeklerin 8,3 ± 4,2 yıldır. Sık görülen ilk üç tanı sırasıyla santral sinir sistemi tümörleri (%23,3), lenfoma (%21,4) ve yumuşak doku tümörleridir (%15,3). Öncelikle, STRONGkids-SCAN ve STRONGkids-Pediatrik PG-SGA arasında olumlu yönde, çok güçlü korelasyon saptanmış (%92,3 ve %83,8), SCAN ve Pediatrik PG-SGA araçları Türkçe geçerli ve güvenilir olarak bulunmuştur. Yaşa Göre Boy (YGB) Z-skorlarına göre kronik malnutrisyon oranı (-2S altı) %7,4 iken, Yaşa Göre Beden Kütle İndeksi (YGBKİ) Z-skorlarına göre akut malnutrisyon oranı %10,4'tür. Çocukların %48,5'i STRONGkids'e göre yüksek beslenme riskli iken, SCAN için bu oran %73,0'dür. Pediatrik PG-SGA'da olguların %53'ü malnutrisyonlu olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, SCAN ve Pediatrik PG-SGA kanserli çocuklarda malnutrisyon riskini belirleme açısından Türkçe olarak geçerli ve güvenli bulunmuştur, bu araçlar ile YGBKİ ve YGB Z-skorları arasında malnutrisyonu belirleme açısından anlamlı fark vardır. Pediatrik onkolojiye özgü olarak oluşturulmuş SCAN ve Pediatrik PG-SGA kliniklerde malnütrisyon riskini değerlendirmek için kullanılabilir.