Kanser Hastalarında Hastalık Algısı ile Hastalığa Psikososyal Uyum Arasındaki İlişkide Sosyal Destek ve Baş Etme Değişkenlerinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Cansu Kaymakçı

Danışman: Ayşenur Aktaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, kanser hastalarında hastalık algısı ve hastalığa psikososyal uyum arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide sosyal destek ve baş etme değişkenlerinin biçimlendirici (moderatör) ve/veya aracı (medyatör) etkisinin olup olmadığını incelemektir. Araştırma verileri, kanser tanısı almış, 18 yaşından büyük, kanser hastaları için kurulmuş olan bir dernekte ve özel bir hastanede aktif olarak tedavisi süren 60 hastadan toplanmıştır. Verileri toplamak amacıyla bilgilendirilmiş onam formunun, doktorlar için bilgilendirilmiş onam formunun ve demografik bilgi formunun yanında, Hastalık Algısı Ölçeği (HAÖ), Hastalığa Psikososyal Uyum Öz Bildirim Ölçeği (HPUÖÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ) ve Stresle Baş Etme Tarzları Ölçeği (SBTÖ) kullanılmıştır. Yapılan hiyerarşik regresyon analizleri sonucunda, HAÖ-Sonuçlar alt ölçeği ile hastalığa psikososyal uyum psikolojik baskı alt ölçeği arasında özel bir kişi desteğinin; HAÖ-Duygusal temsil alt ölçeği ile hastalığa psikososyal uyum psikolojik baskı alt ölçeği arasında arkadaş desteğinin; HAÖ-Duygusal temsil alt ölçeği ile hastalığa psikososyal uyum seksüel ilişkiler alt ölçeği arasında aile desteğinin biçimlendirici etkisi bulunmaktadır. Ayrıca, elde edilen aracı değişken analizlerinde sosyal desteğin ve baş etmenin hastalık algısı ve psikososyal uyum arasında etkisinin olmadığı görülmektedir. Araştırmanın bulguları var olan literatür çerçevesinde değerlendirilip tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Kanser, Baş etme, Hastalık algısı, Psikososyal uyum, Sosyal destek.