Sağlık Bilimlerine Psikolojinin Büyük Katkı Yapacağı Bir Alan: Sağlık Psikolojisi


Creative Commons License

Aktaş A. , Korkut Y.

Acıbadem Sağlık Bilimleri Dergisi, no.4, ss.563-566, 2019 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2019
  • Dergi Adı: Acıbadem Sağlık Bilimleri Dergisi
  • Sayfa Sayısı: ss.563-566

Özet

Sağlık Psikolojisi, ilk kez 1978 yılında Matarazzo tarafından tanımlanmış olup sağlığın geliştirilmesi ve sürdürülmesini, hastalıkların ve ilgili işlev kayıplarının azaltılmasını ve psikoterapisini amaçlayan psikolojinin oldukça genç bir alanıdır. Kronik hastalıklara yaşam süresince artık daha sık rastlanması, zaman içinde hastalıklar üzerindeki biyolojik ve fizyolojik etkenlerin yanı sıra psikolojik faktörlerin de etkili olduğunun görülmesi, artan araştırmalar ve sağlık hizmetleri içinde psikologların daha fazla yer almaya başlaması sağlık psikolojisinin doğmasını sağlayan önemli etkenler olmuştur. Sağlık psikologları önleyici çalışmaların (kadın sağlığı, yeme bozuklukları, sigarayı bırakma birimleri) yanı sıra hastanelerde farklı birimlerde (onkoloji, ağrı yönetimi, diyaliz), rehabilitasyon ve ağrı merkezlerinde çalışabilmektedirler. Davranışsal değerlendirmeler, klinik görüşmeler ve psikoterapötik müdahaleler yapabilmektedirler. Bununla birlikte sağlığın geliştirilmesi ve sürdürülmesi amacıyla kamu politikası çalışmalarına da katkıda bulunabilmektedirler. Üniversitelerin Psikoloji bölümlerinde, Tıp ve Sağlık Bilimleri Fakültelerinde araştırmacı, eğitimci olarak yer alabilmektedirler. Sağlık psikolojisi eğitiminde özellikle Amerika Birleşik Devletlerinde belli bir standardizasyon oluşturulmaya çalışılmaktadır. Türkiye’de çok yaygın olmamakla birlikte sağlık psikolojisi alanına yönelik yüksek lisans ve doktora eğitimleri denenmektedir. Giderek artan araştırmalar ve sağlık psikologlarının farklı düzeylerde sağlığa katkısı sayesinde alana duyulan ilgi de artmaktadır. 

Health Psychology was first described by Matarazzo, and it is a relatively new field of psychology aiming at the reduction of illnesses and related dysfunctions and “via psychotherapy” promoting the development and maintenance of health. The increasing frequency of chronic illnesses throughout life, the understanding of the impact of psychological factors as well as the biological and physiological factors on diseases, increasing the body of research and the involvement of psychologists in health services have been all become important factors in the emergence of health psychology. Health psychologists can do preventive work (women’s health, eating disorders, smoking cessation units), or they can work at various clinical departments in hospitals (oncology, pain management, dialysis units) or in rehabilitation and pain centers Pain Rehabilitation Center (PRC). They can conduct behavioral evaluations, clinical interviews and psychotherapeutic interventions. They can contribute to public policy studies to develop and maintain health. They can work in departments of psychology at universities as researchers and educators in Faculty of Medicine or Health Sciences. Especially in the USA, a standardization is being tried to be established in health psychology education. Although not very common in Turkey, master degree programs and doctoral studies of Health Psychology have been tried. Due to increasing research and health psychologists’ contribution to health at different levels, the interest in the field is also increasing.