Stroop Testinde Ödev İhmalinin Olaya İlişkin Potansiyeller ile Araştırılması


Ergen M. , Dokuzlu G., Aydın A., Boydağ B., Uğtur İ. A.

45. Ulusal Fizyoloji Kongresi, Aydın, Türkiye, 31 Ekim - 03 Kasım 2019, cilt.227, ss.102

  • Cilt numarası: 227
  • Doi Numarası: 10.1111/apha.13424
  • Basıldığı Şehir: Aydın
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.102

Özet

GİRİŞ-AMAÇ: Stroop testinde uyaran çeşitli renklerde yazılmış renk adları olup, katılımcının ödevi kelime anlamlarını ihmal edilerek kelimelerin yazılı olduğu renklerini belirtmesidir. Uyaranlarda renk özelliği ve kelime anlamı çeliştiğinde (uyumsuzlukta) yanıt zamanında uzama ve hata sayısında artış gerçekleşmektedir. Stroop testinde ödev ihmalini teşvik edecek şekilde uyumlu uyaranlar sıklaştığında testin standart versiyonuna kıyasla, dikkati sürdürmek için sarfedilmesi gereken bilişsel yük artmaktadır ve buna bağlı ödev performans düşüşü bildirilmiştir. Stroop testi çok sayıda kognitif işlevi kapsamakla birlikte, ilişkili EEG’de olaya ilişkin potansiyeller (OİP) oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada Stroop testinde ödev ihmali teşviki ile dikkatin sürdürülme yetisine duyarlı OİP bileşeni/bileşenlerini ortaya çıkarmayı hedefledik.
YÖNTEMLER: Çalışmaya 11 sağlıklı gönüllü (5 kadın, 6 erkek) katıldı. Katılımcılara Stroop testinin bilgisayar-tabanlı 2 versiyonu uygulandığı esnada EEG kayıtlaması yapıldı. Kaydın bir bloğunda uyumlu ve uyumsuz uyaranlar eşit oranda idi (standart Stroop), diğer blokta uyaranların %80’i uyumlu %20’si uyumsuzdu (ödev ihmalli Stroop). OİP'lerin büyük ortalamalarında uyumsuz uyaran koşullarında belirgin olan N450 olarak tanımlanmış dalga ortaya çıktı. Bu dalga pik genliği uyaran-sonrası 400-550 ms aralığında ölçüldü. İstatistiksel analizlerde yinelenmiş ölçümler için ANOVA kullanıldı.
BULGULAR: Stroop etkisi ödev ihmal koşulundan bağımsız şekilde ortaya çıktı (uyumsuz uyaranlarda reaksiyon zamanları daha uzundu; p<0,001). Ödev ihmalli Stroop ödevinde uyumsuz uyaranlarda daha yüksek sayıda hata yapıldığı bulundu (p=0,002). Stroop testinin versiyonundan bağımsız olarak, N450 dalgası genliği uyumsuz uyaranlarda daha negatifti (p=0,001). Bunu takiben uyumlu-uyumsuz uyaran koşulu karşılaştırmaları her iki test versiyonunda da uyumsuz uyaranlarda daha negatif N450 genliği gösterdi (standart Stroop, p=0,003; ödev ihmalli Stroop, p=0,026). N450 genliğinde Stroop versiyonları arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmadı.
SONUÇ: Ödevi ihmal koşulu teşvik edildiğinde daha fazla hata yapıldığını literatüre uyumlu olarak gösterdik. Stroop testinde uyumsuz uyaranlara özgü olarak N450 potansiyeli ortaya çıkmış ancak gerek N450 gerekse de diğer OiP dalgalarında ödev ihmalinin teşvik edilmesine özgü bir fark ortaya çıkmamıştır.

Anahtar Kelimeler: olaya ilişkin potansiyeller, 

AIM: In Stroop test, task is to indicate print color of single color name words while ignoring word meaning. Prolongation in reaction times and increase in number of errors are observed in stimuli with color-word incongruency condition. Increased frequency of congruent stimuli increase effort for sustaining attention and induce task neglect which is reported lead to impairment in task performance. Although Stroop test involves several cognitive processes, event-related potential (ERP) components related with Stroop test is quite limited. We aimed to find ERP component(s) that are indicative of sustained attention during Stroop test by inducing task neglect.
METHODS: 11 healthy volunteers (5 women, 6 men) participated in the study. EEG was recorded while two versions of the computer-based Stroop test were applied. In one block congruent and incongruent stimuli were equal (standard version), while in the other block 80% of the stimuli were congruent and 20% of them were incongurent (task-neglect version). In the grand average ERPs N450 wave was apparent in the incongruent stimuli waveforms. This wave was evaluated in the post-stimulus 400-550ms. Repeated-measures ANOVA designs were used for the statistical analyses.
RESULTS: Stroop effect occurred independent from the task neglect (reaction times for incongruent stimuli were longer, p=0.025). In task neglect version of Stroop test, more errors were committed (p=0.002). Regardless from the version of Strop test, N450 peak was more negative in response to the incongruent stimuli (p=0.001). Follow-up analyses on both version of the test revealed significantly more negative N450 peaks in the incongruent condition (standard Stroop,p=0.003; Stroop with task-neglect,p=0.026). N450 amplitude did not differ based on the task version.
CONCLUSIONS: In line with literature, we observed more errors when task neglect is induced. N450 wave occurred apparently in the incongruent condition. However, N450 or any other ERP component was not an indicator for goal neglect.

Keywords: event related potentials, neurophysiology, Stroop test