Tıbbi Cihaz Sektöründe Değer Bazlı Geri Ödemenin Uygulanabilirliği
9. Uluslararası 19. Ulusal Sağlık ve Hastane İdaresi Kongresi, Diyarbakır, Türkiye, 7 - 09 Ekim 2026, ss.57-58, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Diyarbakır
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.57-58
- Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Türkiye’de mevcut tıbbi cihaz geri ödeme sisteminin sağlık çıktıları ile “değer” kavramını yeterince merkeze almaması ve değer bazlı geri ödeme modeline geçiş sürecindeki sistemsel, teknik ve hukuki engellerin kapsamına ve uygulanabilirliğine ilişkin belirsizlikler, bu araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı, Türkiye’de tıbbi cihaz sektöründe değer bazlı geri ödeme modelinin uygulanabilirliğine ilişkin paydaşların algılarını, beklentilerini, fırsatları ve olası zorlukları belirlemektir. Bu doğrultuda kamu otoriteleri, sektör temsilcileri, akademisyenler, hasta dernekleri ve sivil toplum kuruluşlarının konuya ilişkin görüşlerinin derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, Türkiye’de tıbbi cihaz sektöründe değer bazlı geri ödeme modelinin uygulanabilirliğine ilişkin paydaş görüşlerini ve sektörel dinamikleri derinlemesine incelemek amacıyla nitel araştırma yaklaşımıyla tasarlanmıştır. Mevcut durumun ortaya konulmasını, olası engellerin belirlenmesini ve gelişim alanlarının değerlendirilmesini amaçlayan çalışma, durum analizi niteliğindedir. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye’de tıbbi cihaz geri ödeme uygulamaları konusunda bilgi ve deneyime sahip kamu otoritesi temsilcileri, sektör paydaşları ve akademisyenler oluşturmuştur. Toplam 9 katılımcıyla yüz yüze veya çevrim içi olarak yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Bulgular, Türkiye’de değer bazlı geri ödeme modeline geçişin önündeki temel engelin teknik kapasite yetersizliğinden çok, maliyet odaklı finansman anlayışı olduğunu göstermektedir. Modelin uygulanabilirliği açısından köklü ve ani bir sistem değişikliği yerine, MEDULA ve e-Nabız gibi mevcut güçlü veri altyapılarının etkin biçimde kullanılması önerilmektedir. Ayrıca tanı sürecinden başlayan, yerli üretim hedefleriyle uyumlu ve farklı ödeme yöntemlerini bir araya getiren hibrit pilot modellerin geliştirilmesinin geçiş sürecini kolaylaştırabileceği belirlenmiştir. Sonuç: Değer bazlı geri ödeme mekanizmalarının yaygınlaştırılması, sağlık hizmetleri ekosisteminde yapısal bir perspektif değişimini gerekli kılmaktadır. Bu dönüşüm; hizmet sunumu, finansman, tedarik ve koruyucu sağlık hizmetleri dâhil olmak üzere tüm süreçlerin hasta merkezli ve sağlık çıktısı odaklı bir değer anlayışıyla yeniden ele alınmasını gerektirmektedir. Değer temelli bir sağlık sistemi içerisinde teşhis, yalnızca hizmet başına ödeme yapılan bir maliyet kalemi olarak değil, dijital sağlık çözümleri ve doğru veri kullanımıyla bütünleştirilerek klinik ve finansal değer üreten stratejik bir yatırım olarak değerlendirilmelidir. Semptomların ortaya çıkmasıyla başlayan hasta yolculuğunda doğru ve zamanında gerçekleştirilen tanısal müdahaleler, daha iyi sağlık sonuçlarına ve daha yüksek değer üretimine katkı sağlayabilir. Anahtar kelimeler: Tıbbi Cihaz, Geriödeme, Değer Bazlı Geri Ödeme