GELİR DÜZEYİNE GÖRE ÇOCUK HAKLARI VE YAPISAL İSTİSMAR GÖSTERGELERİ: DÜNYA BANKASI SINIFLANDIRMASI TEMELİNDE KÜRESEL BİR DEĞERLENDİRME


Creative Commons License

Eren B., Demir F.

VII.Uluslararası Şiddeti Anlamak Kongresi / VII.International Understanding Violence Congress , İstanbul, Türkiye, 23 - 24 Mayıs 2025, ss.101-102, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.101-102
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Dünya Bankası'nın gelir düzeyine göre yaptığı ülke sınıflandırmasını temel alarak, çocukların eğitim, sağlık, kimlik ve korunma haklarına erişimlerini sınırlayan yapısal çocuk istismarı ve çocuk hakları ihlallerinin düzeyini karşılaştırmalı olarak analiz etmektir.

Gereç-Yöntem: Çalışmada Dünya Bankası, UNICEF ve Dünya Sağlık Örgütü'nün açık veri tabanlarından elde edilen 2020–2023 yıllarına ait ülke düzeyindeki nicel veriler kullanılmıştır. Ülkeler, Dünya Bankası’nın düşük, alt-orta, üst-orta ve yüksek gelirli sınıflandırmasına göre gruplandırılmıştır. Eğitime erişim, doğum kaydının tamlığı, çocuk işçiliği ve bağışıklık kapsayıcılığı göstergeleri, gelir grupları arasında karşılaştırmalı istatistiksel analizler ve varyans analizi (ANOVA) ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Düşük gelirli ülkelerde okula gitmeyen çocuk oranı yüksek gelirli ülkelere oranla daha yüksektir. Benzer şekilde doğum kaydı eksikliği düşük gelirli ülkelerde yüksek iken, yüksek gelirli ülkelerde neredeyse sıfıra yakındır. Çocuk işçiliği oranı düşük gelirli ülkelerde %20’nin üzerindeyken, bağışıklama kapsamı %60’ın altındadır.

Sonuç: Gelir eşitsizliği, çocuk haklarına erişimi doğrudan etkileyen ve yapısal çocuk istismarını besleyen temel bir faktördür. Eğitim, kimlik edinimi, sağlıklı yaşam ve istismardan korunma gibi temel haklara erişim, düşük gelirli ülkelerde ciddi oranda ihlal edilmektedir. Politika yapıcıların ve uluslararası destek mekanizmalarının, çocuk hakları alanındaki eşitsizlikleri yalnızca ihmal değil, istismar olarak tanımlaması; gelir adaletsizliğini dikkate alarak çocuk hakları temelli politikalar üretmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk hakları, yapısal istismar, çocuk işçiliği, doğum kaydı, bağışıklık, gelir eşitsizliği

Objective: This study aims to comparatively analyze structural forms of child abuse and child rights violations that restrict access to education, health, identity, and protection, based on the World Bank's country classification by income level.

Materials and Methods: Country-level quantitative data from the open databases of UNICEF, the World Bank, and WHO for 2020–2023 were used. Countries were categorized as low-, lower-middle-, upper-middle-, and high-income by the World Bank’s income classification. Indicators of access to education, completeness of birth registration, child labour, and immunization coverage were assessed using comparative statistical analyses and analysis of variance (ANOVA) across income groups.

Findings: In low-income countries, the percentage of out of school children are higher than high-income countries. Similarly, birth registration gaps are high in low-income countries, while it is almost zero in high-income countries. Child labor exceeds 20%, and immunization coverage remains below 60% in low-income countries.

Conclusion: Income inequality is a structural determinant of child rights violations and fuels structural child abuse. Access to basic rights such as education, identity, healthy living and protection from abuse are severely violated in low-income countries. Policy makers and international support mechanisms must frame these disparities not only as neglect but also as institutionalized abuse, and develop child rights-based policies by taking income inequality into account.

Keywords: Child rights, structural abuse, child labour, birth registration, immunization, income inequality