Mediterranean Journal of Humanities, cilt.13, ss.43-58, 2023 (Hakemli Dergi)
‘Senden
Daha İyisi Olmayacak’: Cerrahlıkta Teknoloji, Beceri ve Uzmanlaşma
Bu
çalışma, sosyolojik bir perspektiften Türkiye’de cerrahlık mesleğinin teknolojik
gelişme karşısında farklılaşan beceri, vasıf ve uzmanlaşma dinamiklerinin
bedenin bütünlüğüne yönelik yaklaşımlarını nasıl etkilediğini incelemektedir. Cerrahi
teknolojilerin içeriği ve yoğunluğu cerrahların tanı, tedavi ve ameliyat
yaklaşımlarında büyük ölçüde etkili olmaktadır. Cerrahide mikro alanlara ve spesifik
organlara odaklanma gereğinin gündeme gelmesi cerrahları teknik becerilerini
sürekli arttırmak zorunda bırakırken, yan dal (üst) uzmanlıkların artışını da beraberinde
getirmektedir. Cerrahi branşlarda ve sağlık endüstrisindeki teknolojik
gelişmelerin yanı sıra, hastaların tercihlerindeki değişikliklerin dayattığı
zorunluluklar, cerrahlık mesleğinde teknoloji kullanımı, beceri, vasıf ve üst
uzmanlaşmayı nasıl etkilemektedir? Bu çalışmada bu soru İstanbul’da aktif
olarak kamu ve özel hastanelerde çalışan, farklı branşlardan cerrahlarla
yürütülen derinlemesine mülakatlara ve kliniklerde, hastane koridorlarında ve
ameliyathanedeki etnografik gözlemlerle elde edilen veriler aracılığıyla
yanıtlanmaktadır. Araştırmanın başlıca bulguları, cerrahların gittikçe yan dal
uzmanlıklara doğru yönelimlerinin arttığı, kendilerine “en iyi” konumu
sağlayacak ve kendilerini mesleklerinde “en iyi” kılacak cerrahi becerinin
bedenin bir organında ve küçük bir alanında uzmanlaşma olduğu yönündedir.
Teknolojik gelişmenin çoğu meslekte vasıfsızlaşmaya yol açmasına rağmen, diğer
mesleklerin aksine cerrahlar bu süreçte vasıfsızlaşma veya özerklik kaybı
yaşamamaktadır.
Anahtar sözcükler: Tıp Sosyolojisi, Tıp Teknolojileri, Beceri, Uzmanlaşma, Cerrahlık
Mesleği, Beden Sosyolojisi.
‘There Should Be No One Better Than You': Technology, Skill and Specialization in Surgery
This study
investigates, from a sociological perspective, the impact of changes in the
skill, qualification and specialization dynamics in the surgical profession in
Turkey on the approaches toward the wholeness of the body. The form and
intensity of surgical technologies have significant impact on the surgeons’
approaches to diagnosis, treatment and operations. Increased focus on micro
areas and specific organs, moreover, requires increase in the technical skills
of the surgeons, while also leading to an increase in sub-specializations. How
do technological developments in surgical branches and medical industry,
together with the changes in patient attitudes, affect the use of technology,
skills, qualifications and specialization in the surgical profession? This
study answers this question based on the findings of in-depth interviews with
surgeons from various branches working actively in public and private hospitals
in Istanbul, and ethnographic observations in clinics, hospital corridors and
operating rooms. The major findings of the study are that there is an
increasing tendency among surgeons towards sub-specializations, and that
surgeons consider specialization as a process of acquiring the skills that
would make them “the best” in their profession. While technological progress
leads to deskilling in various professions, surgeons, in contrast to other
professions, do not experience deskilling and loss of professional autonomy.
Keywords: Medical
Sociology, Medical Technologies, Skills, Specialization, Surgical Profession,
Sociology of Body.