Hemşirelerin Siber Obsesif Takip Deneyimlerinin Belirlenmesi


Creative Commons License

Demir F., Eren B.

V.Uluslararası Şiddeti Anlamak Kongresi / V.International Understanding Violence Congress, İstanbul, Türkiye, 9 - 10 Mayıs 2023, ss.214-237, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.214-237
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Siber obsesif takip, bir siber şiddet türü olup; geleneksel anlamdaki ısrarlı takibin çevrimiçi ortamlarda gerçekleşen bir uzantısı olarak kabul edilmekte ve bir veya daha fazla istenmeyen davranış kalıplarını içermektedir. Sağlık profesyonellerinin, hastaların hizmet memnuniyetsizliği veya tedavi süreçlerinin kötü yönetildiği algısı nedeniyle siber obsesif takip riski altında olduğu yapılan çalışmalar ile gösterilmekle birlikte, çoğu zaman bildirimlerinin yapılmaması nedeniyle yaygınlığı tam olarak belirlenememektedir. Bu çalışmanın amacı, kamu ve özel sektörde çalışan hemşirelerin siber obsesif takip deneyimlerini belirlemektir.

Gereç-Yöntem: Bu kesitsel araştırmada çalışma grubunu, kamu ve özel sektörde çalışan 165 hemşire oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve Siber Obsesif Takip Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, aşırı yakınlık, tehdit ve aktarım bileşenlerinden ve siber obsesif takip davranışları ile kaç kez karşılaşıldığını soran 5'li Likert ölçeğinde toplam 15 maddeden oluşmaktadır. Online olarak toplanan veriler bir istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.

Bulgular: Katılımcıların %72,7’si en az bir siber obsesif takip davranışına maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Etkilemeye yönelik mesajlara maruz kalma %61,2 oranıyla en fazla karşılaşılan siber obsesif takip davranışı iken, araba, ev, ofis dinleme sadece %1,8 oranında görülmüştür. Ölçek bileşenlerinden aşırı yakınlık ortalama puanı en yüksek ve aktarım ortalama puanı en düşüktür. Ölçek toplam puanlarının cinsiyete, eğitim durumuna ve çalışılan kuruma göre anlamlı farklılık göstermediği; ancak günlük internet kullanma süresi ile ilişkili olduğu görülmüştür. Aşırı yakınlık ile tehdit ve aşırı yakılık ile aktarım arasında düşük şiddette; tehdit ile aktarım ve tehdit ile toplam puan arasında yüksek şiddette, aktarım ile toplam puan arasında yüksek şiddette pozitif yönde doğrusal ilişki bulunmuştur.

Sonuç: Sağlık profesyonelleri, alınan hizmetten memnuniyetsizlik, tedavi süreçlerinin kötü yönetildiği algısı, ve bazı durumlarda duygusal ve/veya cinsel yaklaşımlara bağlı olarak hastaları tarafından siber obsesif takip riski ile karşı karşıyadır. Bununla birlikte, sağlık profesyonelleri, hastaları tarafından siber obsesif takibe maruz kaldıklarında çoğu zaman etik kaygılarla hassas ayrıntıları açıklamamakta ve bu konuda konuşmaktan kaçınmaktadırlar. Ayrıca, hangi davranışların siber obsesif takip kapsamına gireceği konusundaki belirsizlik de sorunun yaygınlığının farklı ülkeler ve araştırmalarda önemli ölçüde farklılık göstermesine neden olmaktadır. Bu çalışmanın bulguları, hemşirelerin oldukça yüksek oranda siber obsesif takip davranışlarına maruz kaldıklarını göstermektedir. Bu konuda yapılacak çalışmaların sorunun daha iyi tanımlanmasına ve çözümü için politikalar geliştirilmesine yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Siber obsesif takip, Stalking, Siber şiddet

Objective: Cyber-obsessional pursuit, as a form of cyber violence, is acknowledged as an extension of stalking, which occurs online, and includes one or more undesirable behavior patterns. Although studies have shown that health professionals are at risk of cyber-obsessional pursuit due to patients’ dissatisfaction from services or their perception regarding the management of their treatment processes, its prevalence can not be precisely determined since the incidents are often not reported. This study aims to determine the cyber-obsessional pursuit experiences of nurses in public and private sector.

Material and Method: In this cross-sectional study, the study group consists of 165 nurses working in public and private secotr. Personal Information Form and Cyber Obsessional Pursuit Scale were used as data collection tools. The scale consists of hyperintimacy, threat and RL-transference components and a total of 15 items on a 5-point Likert scale, asking how many times one has encountered cyber obsessional pursuit behaviours. Data were collected online and analysed by using a statistical package program.

Findings: The findings show that 72,7% of the participants experienced at least one cyber-obsessional pursuit behavior. Sending exaggerated messages of affection was the most experienced cyber-obsessional pursuit behaviour (61.2%), while the least experienced was bugging the car, home, or office (1.8%). The hyperintimacy mean score is the highest and the RL-transference mean score is the lowest among the scale components. No significant difference is found between the total scores and sex, educational status, and the type of workplace; however, significant relationship is found between the total scores and internet usage time. There is a low level of relationship between hyperintimacy and threat, and between hyperintimacy and RL-transference; a high level of relationship between threat and RL-transference, and between threat and total score; a high level of relationship between RL-transference and total score.

Conclusion: Health professionals are at risk of cyber-obsessional pursuit by their patients due to a dissatisfaction with the services, the perception that treatment processes are poorly managed, and in some cases, emotional and/or sexual approaches. However, when healthcare professionals are exposed to cyber-obsessional pursuit by their patients, they often do not disclose sensitive details due to ethical concerns and avoid talking about it. In addition, the uncertainty about which behaviors fall under the scope of cyber-obsessional pursuit leads to significant differences in prevalence between between different countries and studies. The findings of this study show that nurses are exposed to a very high rate of cyber-obsessional pursuit behaviours. It is suggested that studies to be conducted on this issue will help to better define the problem and to develop policies.

Keywords: Cyber-obsessional pursuit, Stalking, Cyberviolence