Üniversite Öğrencilerinde Besin Güvencesizliği ve Çok İşlenmiş Besin Tüketimi İlişkisinin İncelenmesi

Öztürk E., Baş M.

15. Ulusal Sağlıklı Yaşam Kongresi, İstanbul, Türkiye, 4 - 07 Haziran 2026, ss.59, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.59
  • Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Üniversite öğrencileri, ekonomik kısıtlılıklar ve düzensiz beslenme alışkanlıkları nedeniyle besin güvencesizliği açısından risk altında olan bir gruptur. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde besin güvencesizliği düzeyi ile çok işlenmiş besin tüketimi arasındaki ilişkinin incelenmesidir.

Yöntem: Bu kesitsel ve nicel araştırma, Şubat–Nisan 2026 tarihleri arasında İstanbul Kent Üniversitesi’nde öğrenim gören 140 öğrenci ile yürütülmüştür. Veriler, demografik bilgi formu, Besin Güvencesizliği Deneyim Ölçeği (BGDÖ) ve Çok İşlenmiş Besin Tüketimi Kısa Tarama Anketi (ÇİBTA) kullanılarak çevrimiçi anket yöntemi ile toplanmıştır.

Bulgular: Katılımcıların %61,4’ü kadın olup, %96,4’ü Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencisidir. Yaş ortalaması 21,92±3,2 yıl olup, BKİ ortalaması kadınlarda 23,67±5,1 kg/m², erkeklerde 24,23±3,8 kg/m²’dir. Katılımcıların çoğunluğu normal BKİ aralığındadır. BGDÖ puan ortalaması 1,6±2,5, ÇİBTA puan ortalaması 6,84±3,4’tür. Besin güvencesizliği ile çok işlenmiş besin tüketimi arasında anlamlı fark bulunmuştur (χ²=7,014; p=0,030). Orta derecede besin güvencesizliği yaşayan bireylerde yüksek düzeyde çok işlenmiş besin tüketiminin daha yaygın olduğu görülmüştür. Gelir durumuna göre BGDÖ puanları ve kategorileri arasında anlamlı fark saptanmış (p<0,001) ve geliri düşük bireylerde besin güvencesizliği daha yüksek bulunmuştur. Gelir durumu ile çok işlenmiş besin tüketimi arasında da anlamlı ilişki saptanmıştır (χ²=7,040; p=0,030). Yaşanılan yer ile çok işlenmiş besin tüketimi arasında anlamlılık sınırında ilişki belirlenmiştir (χ²=3,834; p=0,050). Yurtta yaşayan bireylerde yüksek düzeyde çok işlenmiş besin tüketiminin daha yaygın olduğu gözlenmiştir. Lojistik regresyon analizinde model anlamlı bulunmuş (p=0,004) ve yalnızca yaşanılan yer değişkeni anlamlı bulunmuştur (p=0,048). Modelin açıklayıcılık düzeyinin sınırlı olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.


Katılımcıların özelliklerine dair grafiksel özet

Sonuç: Üniversite öğrencilerinde besin güvencesizliği ile çok işlenmiş besin tüketimi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Düşük gelir düzeyi besin güvencesizliği ile, yurtta yaşama durumu ise yüksek düzeyde çok işlenmiş besin tüketimi ile ilişkilidir. Bulgular, sosyoekonomik ve çevresel faktörlerin beslenme davranışları ile ilişkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Besin güvencesizliği, çok işlenmiş besin tüketimi, üniversite öğrencileri