Akademik Veri Yönetim Sistemi
7. Fizyoterapi- Ortopedi Travmatoloji Ortak Sempozyumu, Antalya, Türkiye, 4 - 09 Kasım 2025, (Yayınlanmadı)
Amaç:
Bu çalışmanın amacı, ayak bileği burkulma öyküsü olan ve olmayan genç kadın
basketbolcularda peroneal kas kuvveti ve enduransını karşılaştırmak; ayrıca
burkulma sayısı, günlük yaşam aktivitelerinden uzak kalma süresi ile tedavi
alma durumunun kuvvet parametreleriyle ilişkisini incelemektir.
Yöntem:
Çalışmaya, yaş ortalaması 15,00 ± 0,93 yıl, vücut kitle indeksi (VKİ) 20,30 ± 2,22
kg/m² ve sporla uğraşma süresi 5,15 ± 2,16 yıl olan, son 6 ayda herhangi bir
alt ekstremite yaralanması geçirmemiş 52 genç amatör kadın basketbolcu dahil
edildi. Katılımcıların ayak bileği burkulma öyküsü, burkulmanın günlük yaşam
aktivitelerini etkileme süresi ve sonrasında herhangi bir tedavi alıp
almadıkları bilgileri ayrıntılı şekilde kaydedildi. Peroneal kasların kuvveti
30°/s, enduransı ise 180°/s açısal hızda Cybex izokinetik dinamometre
kullanılarak değerlendirildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız
örneklem t-testi kullanıldı. Burkulma sayısı, günlük yaşamdan uzak kalma süresi
ve kuvvet değerleri arasındaki ilişkiler için Spearman korelasyon analizi
uygulandı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular:
Ayak bileği burkulma öyküsü olan (n=28) ve olmayan (n=24) sporcuların yaş, boy,
kilo, VKİ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktaydı
(p>0,05). Ancak ayak bileği burkulma öyküsü olan sporcuların sporla
uğraştığı yıl anlamlı olarak daha uzundu (p=0,010). Ayak bileği burkulma öyküsü
olan sporcuların %60,71’sinin (n=17) en az 2 kez burkulma geçirdiği; %57,1’sinin
(n=16) burkulma için tedavi almadığı bildirildi. Ayak bileği burkulma öyküsü
olan sporcuların günlük yaşam aktivitelerinden uzak kalma süreleri ortalama 8.55±14,30
gün olarak bulundu. Burkulma geçirmiş sporcularda, ayak bileği kuvvet değerleri
ile günlük yaşamdan uzak kalma süresi arasında zayıf düzeyde negatif
korelasyonlar bulundu (sol ekstremite r =-.038, P=0,007; sağ ekstremite
r=-.032, P=0,02). Ayrıca, burkulma sayısının artması ile kuvvet değerleri
arasında da zayıf-orta düzeylerde negatif yönlü bir ilişki gözlemlenmiş olup,
daha fazla burkulma geçiren sporcuların kuvvet düzeylerinde azalma olduğu bulundu
(sol ekstremite r =-.041, P=0,002; sağ ekstremite r=-.030, P=0,03). Burkulma
sayısının artması ile günlük yaşam süresinden uzak kalma süresi arasında orta
düzeyde pozitif korelasyonlar bulundu (r=.050, P<0,001). Ayak bileği burkulması
sonrasında tedavi alıp almama durumlarının ise kuvvet ve performans
parametreleri üzerinde anlamlı bir fark yaratmadığı bulundu (p>0,05).
Sonuç:
Çalışmamızda korelasyonların büyük çoğunluğu zayıf düzeyde olmakla birlikte,
burkulma sayısının artışı ile peroneal kas kuvveti arasında orta düzeyde
negatif; günlük yaşamdan uzak kalma süresi ile arasında ise orta düzeyde
pozitif ilişki saptanmıştır. Bu bulgular, tekrarlayan burkulmaların uzun vadede
peroneal kas kuvvetinde azalmaya ve günlük yaşam aktivitelerinde daha belirgin
kısıtlılıklara yol açabileceğini düşündürmektedir.