20. Ulusal Medikal Fizik Kongresi, Aydın, Türkiye, 6 - 09 Kasım 2025, cilt.1, sa.13, ss.207-208, (Özet Bildiri)
Amaç: Çalışmamızda, nefes tutma tekniği kullanılarak tedavi olan sol meme kanserli hastaların IMRT
planları ile oluşturulan bilgi tabanlı plan (Knowledge-Based-Planning-KBP) modelinin plan kalitesini
dozimetrik olarak değerlendirerek klinik kullanılabilirliğini ortaya koymayı amaçladık.Gereç ve Yöntemler:
Çalışmaya daha önce derin inspiryum nefes tutma (DIBH) tekniği ile tedavi edilmiş 80 sol meme kanserli
hasta dahil edilmiştir. Halcyon platformunda (Ethos) bu hastaların önceki 18 alanlı IMRT planları kullanılarak
KBP modeli geliştirilmiştir. KBP ile optimize edilen planların ve manuel plan optimizasyonu ile devam edilen
planların (KBP + MP) dozimetrik performansı, planlanan hedef hacmi (PTV) kapsamı ve risk altındaki organ
(RAO) korunması açısından karşılaştırılmıştır.Bulgular: KBP modelin, çoğu RAO da kabul edilebilir R² ve
MSE değerlerine ulaşarak model eğitimi için yeterliği doğrulanmıştır. KBP ve KBP+MP planları, klinik plana
benzer PTV kapsamını (D95 ve D98) sağlamıştır. Taraf akciğer için V20, D2%, LAD ortalama doz ve D2%
değerleri KBP planlarında klinik planlara göre anlamlı düzeyde düşürülürken, akciğer V5 değerlerinin daha
yüksek olduğu görülmüştür. KBP+MP planları, ortalama kalp dozu ve karşı meme ve akciğer dozlarının
azaltılması ile optimum RAO korumasını sağlamıştır.Tartışma: Sonuçlarımız, modelin klinik uygulamalarda
kullanılabilirliğini desteklerken, bazı vakalarda optimizasyon veya klinik düzeltmelerin sürdürülmesinin
gerekebileceğini göstermektedir. KBP model, klinik planlara kıyasla yüksek doz bölgelerini azaltma
potansiyeline sahipken, düşük doz yayılımını artırabilir. Özellikle karşı akciğer ve karşı meme gibi hedefe
uzak RAO’larda daha belirgin artışlar görülebilir. Çalışmamızda KBP+MP yaklaşımı, RAO dozlarının daha
dengeli ve optimize edilmiş bir şekilde kontrol edilmesini sağlamıştır. KBP modelinin kullanımı, manuel
sürece kıyasla planlama iş akışını önemli ölçüde kolaylaştırmıştır. Sonuçlar Tablo 1’de sunulmaktadır.Sonuç:
Sol meme kanserli hastaların tedavileri için geliştirdiğimiz KBP modeli klinik olarak uygulanabilir
bulunmuştur. Taraf akciğerin düşük dozlarında artış olmasına rağmen, model hedef kapsamını iyileştirerek
RAO dozlarının düşürülmesine katkı sağlamıştır. KBP, planlama süresini azaltırken planlama kalitesini ve
standardizasyonu artırabileceğini göstermektedir. KBP'nin rutin uygulamada, özellikle de yoğun iş yükü olan
merkezlerde değerli bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.