Alkol Kullanımının Tespit ve Takibinde Direkt Etanol Biyobelirteçleri Etil Glukuronit ve Etil Sülfatın İdrar ve Serum Matrislerinde LC-MS/MS Ölçüm Metodunun Geliştirilmesi

Yılmaz H., Mavis M. E., GÜRSU G. G., POLAT M. O.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, cilt.76, sa.2, ss.122-127, 2023 (TRDizin)

Özet

Amaç: Etil glukuronit (EtG) ve etil sülfat (EtS), etanolün oksidatif olmayan minör metabolitleridir. İlk etanol tüketiminden kısa bir süre sonra çeşitli vücut sıvılarında tespit edilebilirler ve ana bileşik olan alkolden daha uzun bir dedeksiyon penceresine sahiptirler. Son alkol tüketimine yönelik oldukça hassas ve spesifik biyobelirteçler olarak kabul edilirler. EtG ve EtS biyobelirteçleri genellikle klinik ve adalet sistemi içinde alkolden uzaklaşmanın izlenmesinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, idrar ve serum matrislerinde EtG ve EtS’nin kalitatif ve kantitatif tespitini sağlayan kolay ve etkin maliyetli analiz metodolojisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: İdrar ve serumda EtG ve EtS biyobelirteçlerinin eş zamanlı miktar tayini için, hızlı ve güvenilir numune hazırlık protokolleri içeren 5 dakika analiz süreli LC-MS/MS metodu geliştirilmiş ve vailde edilmiştir. Her iki alkol metabolitinin öncül iyonlarla birlikte iki ürün iyonu izlenmiş ve EtG’nin dötoro türevi iç standart olarak kullanılarak sonuçların güvenilirliği artırılmıştır. Bulgular: İncelenen validasyon kriterleri ve elde edilen değerler, uluslararası kılavuzlarca esasınca belirlenmiş olup kabul edilebilir aralıklarda bulunmuştur. Böylece basit, hızlı numune hazırlık prosedürlerine sahip, idrar/serum numunelerinde hassas, spesifik EtG ve EtS tayini gerçekleştirilebilecek otomasyona uygun bir analitik çözüm üretilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda EtG ve EtS’nin idrar ve serum matrislerinde eşzamanlı kantitatif analizi için LC-MS/MS temelli analitik metodoloji geliştirilmiştir. Numune hazırlığının hiçbir aşamasında kimyasal modifikasyon (türevlendirme), SPE kartuşlu matris temizlik veya konsantre etme gibi zaman alıcı ve maliyetli işlemler uygulanmamıştır. Geliştirilen analitik metot, uluslarası kabul görmüş biyokimyasal analitik metot geliştirme kılavuzları çerçevesince valide edilmiştir.
In this study, it was aimed to develop an easy and cost-effective analysis methodology that provides the qualitative and quantitative detection of EtG and EtS in urine and serum matrices. Materials and Methods: For the simultaneous quantification of EtG and EtS biomarkers in urine and serum, an LC-MS/MS method with fast and reliable sample preparation protocols with 5 minutes analysis time has been developed and validated. Two product ions along with the precursor ions of both alcohol metabolites were monitored and the deuteron-derivative of EtG was used as an internal standard, for increasing the reliability of the results. Results: The validation parameters and obtained values were investigated based on international guidelines.They were found within acceptable ranges. Thus, sensitive determination of EtG and EtS in urine/serum samples was achieved with a simple sample preparation protocol which could be automated. Conclusion: In this study, a simple LC-MS/MS based analytical methodology has been developed for the simultaneous quantitative analysis of EtG and EtS in urine and serum matrices. Time-consuming and costly processes such as chemical modification (derivatization), matrix cleaning with SPE cartridges or concentration were not applied at any step of sample preparation. The developed analytical method has been validated within the framework of internationally accepted biochemical analytical method development guidelines.