Sağlık Yönetimi Lisansüstü Öğrencileri ve Mezunlarının Siber Obsesif Takip Deneyimlerinin Belirlenmesi: İstanbul’da Bir Vakıf Üniversitesi Örneği


Creative Commons License

Eren B., Kovan Ö.

V.Uluslararası Şiddeti Anlamak Kongresi / V.International Understanding Violence Congress, İstanbul, Türkiye, 9 - 10 Mayıs 2023, ss.322-345, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.322-345
  • Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Siber obsesif takip, dijital teknolojilerin gelişmesiyle birlikte giderek artan sıklıkta görülen siber şiddetin bir formudur. Geleneksel anlamdaki ısrarlı takibin çevrimiçi ortamlarda gerçekleşen bir uzantısı kabul edilmekte, ve bir bireyi, grubu veya kuruluşu takip veya taciz etmek amacıyla yaygın ve istenmeyen davranış kalıplarının kullanılması olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul'da bulunan bir vakıf üniversitesinin Sağlık Yönetimi Lisansüstü Programları'nın mezunları ve öğrencilerinin siber obsesif takip deneyimlerini belirlemektir.

Gereç-Yöntem: Bu kesitsel araştırmada çalışma grubunu, 85 lisansüstü öğrencisi ve mezunu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve Siber Obsesif Takip Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, aşırı yakınlık, tehdit ve aktarım bileşenlerinden ve siber obsesif takip davranışları ile kaç kez karşılaşıldığını soran 5'li Likert ölçeğinde toplam 15 maddeden oluşmaktadır. Online olarak toplanan veriler bir istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.

Bulgular: Katılımcıların %71,8’i en az bir siber obsesif takip davranışına maruz kaldığını belirtmiş olup, kadınlarda mağduriyet erkeklerden fazladır. Ölçek bileşenlerinden aşırı yakınlık ortalama puanı en yüksek ve aktarım ortalama puanı en düşüktür. Ölçek toplam puanları cinsiyete, yaşa ve internet kullanma süresine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Aşırı yakınlık ile tehdit arasında düşük düzeyde; aşırı yakınlık ile aktarım arasında zayıf düzeyde; tehdit ile aktarım arasında ve tüm bileşenler ile toplam puanlar arasında güçlü düzeyde ilişki bulunmuştur.

Sonuç: Bireylerin çevrimiçi geçirdikleri sürenin artması, bireyler arası iletişimin çevrimiçi ortamlara yönelmesi ve kişisel bilgilerin bu ortamlarda yüksek oranda paylaşılması, siber obsesif takip riskini artırmaktadır. Failler, çevrimiçi ortamların anonimliğinden yararlanmakta, kimliklerinin tespit edilmesi endişesi duymadan internet erişimi olan herkesle iletişim kurabilmektedir. Çalışmalar, siber obsesif takibin her yaştan kişiye yönelik olarak gerçekleşebildiğini; kadınların erkeklere oranla daha fazla maruz kaldıklarını; bu durumun sosyal medya kullanımı ve çevrimiçi sosyalleşme ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Çalışmanın bulguları bu konuda yapılmış diğer çalışmaları desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler: Siber obsesif takip, Stalkin, Siber şiddet, Şiddet

Objective: Cyber-obsessional pursuit is a form of cyber violence that has been increasingly experienced due to the development of digital technologies. It is defined as an extension of stalking, where online mediums are used to pursue pervasive and unwanted pattern of behaviours to stalk or harass an individual, group, or organization. The aim of this study is to determine the cyber-obsessional pursuit experiences of students and graduates of Health Management Graduate Program in a foundation university in Istanbul.

Material and Method: In this cross-sectional study, the study group consists of 85 graduate students and graduates. Personal Information Form and Cyber Obsessional Pursuit Scale were used as data collection tools. The scale consists of hyperintimacy, threat and RL-transference components and a total of 15 items on a 5-point Likert scale, asking how many times one has encountered cyber obsessional pursuit behaviours. Data were collected online and analysed by using a statistical package program.

Findings: A total of 71.8% of the participants stated that they have experienced at least one cyber-obsessional pursuit behaviour, and the victimization rate is higher in females than males. As for scale components, hyperintimacy has the highest mean score and the RL-transference has the lowest. No significant difference is found between the total scores and sex, age and internet usage time. There is a low level of relationship between hyperintimacy and threat; a weak level of relationship between hyperintimacy and RL-transference; a strong level of relationship between threat and RL-transference; and a strong level of relationship between all the components and the total scores.

Conclusion: As individuals spend more time online, interpersonal communications tend to be carried to online platforms, where personal information is excessively shared, which increases the risk of cyber-obsessional pursuit. Perpetrators take advantage of the anonymity of online environments and can communicate with anyone who has an internet access, without any concerns of being identified. Studies show that cyber-obsessional pursuit is experienced at all ages; that women are exposed to cyber-obsessional pursuit more than men; and that it is associated with social media use and online socialization. The findings of this study support the findings of these studies.

Keywords: Cyber-obsessional pursuit, Stalking, Cyberviolence, Violence