Akademik Veri Yönetim Sistemi
7. ULUSLARARASI 36. ULUSAL BİYOFİZİK KONGRESi, Bursa, Türkiye, 3 - 06 Eylül 2025, ss.218-219, (Özet Bildiri)
Amaç: Alzheimer hastalığı, dünyada en yaygın görülen nörodejeneratif hastalıklardan biridir. Bu çalışmada, transgenik Alzheimer modeli fareler (5xFAD) ile non-transgenik kontrol farelerin plazma örnekleri, ATR-FTIR (Attenuated Total Reflectance–Fourier Transform Infrared) spektroskopisi kullanılarak karşılaştırılmış ve hastalığın periferik biyokimyasal izlerinin moleküler düzeyde belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada 9 aylık 5xFAD fareler (n =4) ve C57BL/6J kontrol farelerden (n=7) alınan plazma örnekleri kullanıldı. Bu örneklerden, ATR-FTIR spektroskopisi ile 4000–650 cm⁻¹ aralığında spektral veri toplandı. Biyomoleküler içerik ve yapısal değişimleri tespit etmek amacıyla örneklere ait spektrumlara spektral analizler uygulandı. İstatistiksel analizlerde t-testi kullanıldı. Bulgular: 9 aylık 5xFAD fare plazmalarında lipitlerde yapısal değişim görüldü. 5xFAD grubunda, kontrol grubuna kıyasla 2929 cm⁻¹ bandında anlamlı yoğunluk artışı gözlendi (p<0.05). Buna paralel olarak CH₂ asimetrik gerilme/CH₃ asimetrik gerilme oranında artış izlendi (p<0.05). Bu durum alifatik zincir uzunluğundaki artışa işaret etmektedir. İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte ester karbonil bandında (1736 cm⁻¹) kontrol grubuna göre artış eğilimi gözlemlendi. Sonuç: Hastalık gibi patolojik durumlar, biyolojik sistemlere ait moleküllerin miktarlarında, birbirlerine göre oranlarında, yapılarında ve fonksiyonlarında değişimlere neden olur. Bu değişimler bu örneklere ait titreşim spektrumlarına yansır ve bundan dolayı incelenen sisteme has parmak izi niteliği taşıyan kızılötesi (“infrared”; IR) spektrumları elde edilir. ATR-FTIR spektroskopisi ile elde edilen plazma spektrumları, 5xFAD farelerin lipit yapısında anlamlı spektral değişiklikler taşıdığını ortaya koymuştur. Alifatik zincir uzunluğu parametresindeki artış, Alzheimer hastalığı ile ilişkili lipit metabolizması bozukluklarının periferik dolaşıma yansıdığını göstermektedir.