İş Birliğinin Gücü: Hemşirelikte Ekip Çalışması ile Karşılanmayan Hemşirelik Bakımı Arasındaki İlişkiyi İnceleyen Küresel Kanıtların Sistematik Derlemesi ve Meta-Analizi
9. Uluslararsı 19. Ulusal Sağlık ve Hastane İdaresi Kongresi, Diyarbakır, Türkiye, 7 - 09 Ekim 2026, ss.43-44, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Diyarbakır
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.43-44
- Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
maç: Bu çalışma, hemşirelikte takım çalışması ile karşılanmayan hemşirelik bakımı arasındaki ilişkiyi sistematik olarak incelemeyi, bu ilişkinin büyüklüğünü meta-analiz yoluyla niceliksel olarak belirlemeyi ve sağlık bakım ortamları arasında değişkenliğe katkıda bulunan bağlamsal faktörleri araştırmayı amaçlamıştır. Yöntem: Bu çalışma, sistematik derleme ve meta-analiz tasarımıyla yürütülmüştür. Kapsamlı literatür taraması, altı elektronik veritabanında gerçekleştirilmiştir: PubMed, Cochrane Library, MEDLINE (OVID), Scopus, Web of Science ve CINAHL. Arama stratejisi, MeSH terimleri ve serbest anahtar kelimelerin (“missed nursing care”, “unfinished nursing care”, “rationed care”, “teamwork”, “collaboration”, “nurse”) Boolean operatörleri kullanılarak birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Önceden tanımlanmış dahil etme kriterlerine göre 2010 ile 2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalar uygunluk açısından taranmıştır. Dahil etme kriterleri: klinik ortamlarda çalışan hemşireler, takım çalışmasını geçerli ölçeklerle (ör. Nursing Teamwork Survey, TeamSTEPPS) ölçen çalışmalar ve karşılanmayan hemşirelik bakımını (ör. MISSCARE Survey) değerlendiren nicel çalışmalar olarak belirlenmiştir; derleme, editöryal ve nitel çalışmalar dışlanmıştır. Toplam 22 çalışma sistematik derlemeye dahil edilmek üzere uygun bulunmuş, bunların 16’sı nicel senteze dahil edilmiştir. Veri çıkarımı ve metodolojik kalite değerlendirmesi, gözlemsel, yarı deneysel ve karma yöntemli çalışmalar için uygun olan eleştirel değerlendirme çerçeveleri kullanılarak iki araştırmacı tarafından bağımsız olarak gerçekleştirilmiştir. Meta-analizler, çalışmalar arasındaki belirgin heterojenliği dikkate almak amacıyla rastgele etkiler modelleri kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmalar arası yüksek heterojenliğin (I² > %90) olası nedenleri arasında farklı ölçüm araçları, klinik ortamlar ve örneklem özellikleri yer almaktadır. Derleme, PRISMA 2020 standartlarına uygun olarak yürütülmüş ve prospektif olarak kaydedilmiştir (PROSPERO: CRD420251169854). Bulgular: Çeşitli klinik ortamlardan 12.000’den fazla hemşireyi kapsayan 22 çalışma genelinde, hemşirelikte takım çalışmasının daha yüksek düzeylerinin, daha düşük düzeyde karşılanmayan hemşirelik bakımı ile tutarlı biçimde ilişkili olduğu bulunmuştur. Nicel sentezde, 6.416 hemşireyi kapsayan 13 bağımsız çalışma, takım çalışması ile karşılanmayan hemşirelik bakımı arasındaki korelasyonları bildirmiştir. Rastgele etkiler meta-analizi, takım çalışması ile karşılanmayan hemşirelik bakımı arasında orta düzeyde ters yönlü bir ilişki olduğunu göstermiştir (birleşik r = –0.33, %95 GA [–0.45, –0.21]); ancak belirgin heterojenlik gözlenmiştir (I² = %92.1, τ² = 0.0418, p < 0.0001). Sabit etkiler modeli, benzer ancak daha güçlü bir birleşik korelasyon ortaya koymuştur (r = –0.37, %95 GA [–0.39, –0.35]). Ek olarak, tek gruplu ortalama meta-analizleri, karşılanmayan hemşirelik bakımına ilişkin birleşik ortalamanın 2.34 ve takım çalışmasının 3.53 olduğunu göstermiştir. İletişim, durumsal farkındalık ve karşılıklı destek, bakım ihmallerinin azalmasıyla en güçlü biçimde ilişkili takım çalışması bileşenleri olarak öne çıkmıştır. Yarı deneysel çalışmalardan elde edilen kanıtlar, takım çalışmasına odaklanan müdahalelerin karşılanmayan hemşirelik bakımında azalmayla ilişkili olduğunu göstermiştir. Yayın yanlılığı, funnel plot ve Egger regresyon testi ile değerlendirilmiş ve istatistiksel olarak anlamlı bir yayın yanlılığı saptanmamıştır. Sonuç: Hemşirelikte takım çalışması, karşılanmayan hemşirelik bakımının azalması ile ilişkilidir; ancak bu ilişki personel yeterliliği, iş yükü ve kurumsal destekten etkilenmektedir. Bu derleme, iletişim, liderlik ve koordinasyonun geliştirilmesi gibi takım odaklı müdahalelerin, personel planlaması ve iş akışına yönelik sistem düzeyindeki iyileştirmelerle birlikte ele alınmasının önemini vurgulamaktadır. Özellikle TeamSTEPPS gibi yapılandırılmış ekip eğitimi programları, liderlik geliştirme girişimleri ve iletişim temelli müdahalelerin, yüksek iş yükü ve kaynak kısıtlılığı olan klinik ortamlarda daha etkili olabileceği 43