Akademik Veri Yönetim Sistemi
Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, 2025
Tek ventrikül fizyolojisi, doğuştan kalp hastalıkları içinde en zorlu gruplardan birini oluşturmaktadır. Çoğu zaman kalbin iki ayrı ventrikülü olsa da bunlardan sadece biri sistemik dolaşımı sürdürebilecek kapasitedir. Fonksiyonel tek ventri kül fizyolojisi olarak tanımlanan bu durum; hipoplastik sol kalp sendromu, tri küspit atrezisi, çift girişli sol ventrikül ve dengesiz atriyoventriküler septal defekt gibi farklı ve karmaşık anomalileri içinde barındırır. Yüksek riskli bu anomali ler için geliştirilmiş ilk palyatif girişimlerden, günümüzdeki gelişmiş cerrahi ve girişimsel tekniklere uzanan tarihsel süreç, pediatrik kardiyoloji ve kalp cerra hisinin yaratıcı gücünü, bilimsel ilerlemedeki kararlılığı ve disiplinler arası iş birliğinin önemini gözler önüne sermektedir. Fontan prosedürü ilk olarak 1971 yılında, Fransa’nın Bordeaux şehrinden Dr. Francis Fontan tarafından tanımlanmış, ülkemizde ilk başarılı Fontan tipi ame liyat ise 1980 yılında Björk modifikasyonu olarak, Hacettepe Üniversitesi’nde Dr. Coşkun İkizler tarafından uygulanmıştır. Bu yaklaşım; paralel dolaşımı seri bir konfigürasyona kademeli olarak dönüştürerek tek ventrikülün yükünü hafif letmeyi ve sistemik venöz dönüşü subpulmoner bir pompa olmaksızın pulmoner arterlere yönlendirmeyi amaçlar. Henüz ideal bir tedavi yöntemi olmasa da do ğuştan kalp hastalıklarının en karmaşıklarına, kalp cerrahisinin en büyük mey dan okumasıdır. Fontan palyasyonu, yalnızca cerrahi bir yöntem değil, başlı başına bir hemodi namik ve klinik paradigma hâline gelmiştir. Bu nedenle günümüzde hedef; yal nızca cerrahi başarıyı sağlamak değil, aynı zamanda bu özel fizyolojiyi uzun dönemde sürdürülebilir kılmak, komplikasyonları öngörmek ve hastaların yaşam kalitesini artırmaktır. Son yıllarda gelişen ileri görüntüleme teknikleri, girişimsel yaklaşımlar, karaci ğer ve lenfatik sistem değerlendirmeleri, egzersiz ve yaşam kalitesi araştırmaları, Fontan hastalarının izlemini bambaşka bir boyuta taşımıştır. Bu da, tek ventri kül fizyolojisine sahip bireylerin çocukluktan erişkin yaşlara uzanan yaşam yol culuklarında sadece kardiyolog ve cerrahların değil, hepatolog, radyolog ve yoğun bakım uzmanlarının da dahil olduğu multidisipliner ekiplerin ortak çaba sıyla izlenmesi gereğini vurgulamaktadır. Bu kitap, tek ventrikül fizyolojisi ve Fontan palyasyonuna embriyolojiden mor folojiye, fizyolojiden klinik uygulamalara, kısa dönem yönetiminden uzun dönem takibine uzanan geniş bir perspektiften ışık tutmayı amaçlamaktadır. Amacımız, yalnızca mevcut bilgileri derlemek değil, aynı zamanda konuyla il gilenen hekimler ve araştırmacılar için ilham verici bir kaynak sunmak; yeni soruların sorulmasına ve geleceğin tedavi stratejilerinin şekillenmesine kat kıda bulunmaktır. Bu kitabın hazırlanmasına değerli katkılarını sunan tüm yazarlara teşekkür edi yorum. Okurlar için bu kitabın hem klinik kararlarında yol gösterici, hem de mesleki yolculuklarında motive edici olmasını diliyorum.
Prof. Dr. Canan AYABAKAN Editör Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Kardiyolojisi BD, İstanbul, Türkiye