Kadınlarda Bağlanma Stilleri İle Sezgisel Yeme Ve Yeme Farkındalığı İlişkisi


Creative Commons License

Şeber Bozdoğan N. G.

Acıbadem Üniversitesi 13.Sağlıklı Yaşam Kongresi , İstanbul, Türkiye, 30 Mayıs - 02 Haziran 2024, ss.13-14, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.13-14
  • Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

Amaç: Bu araştırma, bağlanma stillerinin 25-50 yaş arasındaki kadınlarda sezgisel yeme ve yeme farkındalığını ne derecede etkilediğini kapsamaktadır. Bağlanma stilleri ile sezgisel yeme ve yeme farkındalığı ilişkisinin incelenerek literatüre katkı sağlamak çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır.

Yöntem: Araştırmanın evrenini Türkiye’de ikamet eden 25-50 yaş aralığındaki kadınlar oluşturmaktadır. Evrene dair veriler TUİK üzerinden alınmıştır. Araştırmanın örneklemini ise çalışma evreninden %95 güven aralığı ve %5 düzeyinde hata payı ile hesaplanarak, kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen Türkiye’de farklı illerde yaşayan 367 yetişkin kadın oluşturmaktadır.Araştırmada katılımcıların demografik bilgileri “Demografik Bilgi Formu” ile toplanmıştır. Yakın İlşkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Sezgisel Yeme Ölçeği-2 ve Yeme Farkındalığı Ölçeği kullanılmıştır. Bu araştırma için gönüllü olan katılımcılara veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi uygulanmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen katılımcılara demografik bilgi formu ve ölçekler Google Dökümanlar uygulamasından dijital form şeklinde gönderilmiş ve veriler bu şekilde toplanmıştır.Araştırma sürecince toplanan verilerin değerlendirilmesi Sosyal Bilimler için İstatistik (SPSS) 25 ile gerçekleştirilmiştir.Elde edilen bulgular %95 güven aralığında ve %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmada; “Demografik Bilgi Formu”,“Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II”, “Sezgisel Yeme Ölçeği-2” ve “Yeme Farkındalığı Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmaya 342 kadın katılmıştır. Veri analizi Sosyal Bilimler için İstatistik (SPSS) 25 ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda; sezgisel yeme ve yeme farkındalığı puanları arasında, bağlanma stilleri ile sezgisel yeme ve yeme farkındalığı puanları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Diyetisyen desteği alanların sezgisel yeme ve yeme farkındalığı puan ortalamaları, destek almayanlara göre anlamlı düzeyde düşüktür. Düşük gelir düzeyi ile güvensiz bağlanma arasında pozitif ilişki vardır. Güvenli bağlanma özelliği gösterenlerde yeme farkındalığı puanları anlamlı derecede yüksektir. Kaygılı bağlanma özelliği gösterenlerde yeme farkındalığı puanları anlamlı derecede düşüktür.

Yeme Farkındalığı Ölçeği’nden alınan toplam puanlar ve alt ölçeklerin puanlarına ilişkin betimleyici analizlerin sonuçları incelendiğinde; katılımcıların ölçek toplam puan ortalamasının X̅=3.38, standart sapmasının SS=0.57; Düşünmeden Yeme alt ölçeğinin ortalamasının X̅=3.31, standart sapmasının SS=0.97; Duygusal Yeme alt ölçeğinin ortalamasının X̅=3.26, standart sapmasının SS=1.06; Yeme Kontrolü alt ölçeğinin ortalamasının X̅=3.51, standart sapmasının SS=1.09; Farkındalık alt ölçeğinin ise ortalamasının X̅=3.27, standart sapmasının SS=0.38; Bilinçli Beslenme alt ölçeğinin ortalamasının X̅=3.37, standart sapmasının SS=0.58; Yeme Disiplini alt ölçeğinin ortalamasının X̅=3.69, standart sapmasının SS=0.65; Dış etmenlerden etkilenme alt ölçeğinin ortalamasının X̅=3.51 ve standart sapmasının SS=0.91 olduğu görülmüştür. Yakın İlişkilerde Yaşantılar II Ölçeği’nin Kaçınmacı Bağlanma stiline ilişkin eğilimleri ölçen alt boyutuna ilişkin katılımcı puanlarının ortalaması X̅=2.76, standart sapması SS=1.05; Kaygılı Bağlanma stiline ilişkin eğilimleri ölçen alt boyutuna ilişkin puanların ortalaması ise X̅=3.31 ve standart sapması SS=1.11’dir.

Sonuç: Sezgisel yeme puanları ve yeme farkındalığı puanları arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Kaçınmacı bağlanma puanı ile sezgisel yeme toplam puanı arasında negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Kaçınmacı bağlanma değişkenini, sezgisel yeme puanı ve yeme farkındalığı puanı yordamamaktadır. Güvenli bağlanma puanı daha yüksek olan kişilerde sezgisel yeme puanı ve yeme farkındalığı puanı daha yüksektir. Düzenli egzersiz yapan katılımcıların, sezgisel yeme puanı ve yeme farkındalığı puanı anlamlı düzeyde yüksektir. Diyetisyen desteği alanların sezgisel yeme puanları ve yeme farkındalığı puanları daha düşüktür. Gelirseviyesi düşük olanların kaygılı ve kaçıngan bağlanma puanları daha yüksektir. Güvenli bağlananlarda, yeme farkındalığı puanları daha yüksektir. Kaygılı bağlananlarda, yeme farkındalığı puanları daha düşüktür. İnsan yaşamının önemli unsurlarından biri bağlanmadır. Bağlanma bebeklik döneminde başlamakta ve bir ömür boyu sürmektedir. Bağlanma stillerinin sağlık davranışlarından, beslenme alışkanlıklarına kadar birçok yaşamsal olguyu etkilediği bilinmektedir. Bu nedenle sağlık çalışanlarının ve yetişkinlerin bu konuda bilgilendirilmeleri toplum sağlığı açısından önem taşımaktadır.