Akademik Veri Yönetim Sistemi
17. Ulusal 5. Uluslararası Yara Kongresi, Antalya, Türkiye, 9 - 12 Kasım 2023, ss.51-52, (Özet Bildiri)
Giriş: Uluslararası organizasyonlar basınç yaralanmasını ciltte ve/veya altta yatan dokuda, genellikle kemik çıkıntıları üzerinde lokalize bir yaralanma olarak tanımlar. Basınç yaralanması büyük oranda önlenebilir bir sağlık sorunu olarak görülmesine rağmen sağlık bakım sisteminde, özellikle yoğun bakım ünitelerinde(YBÜ) önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. YBÜ’deki hastalarda uygulanan ileri tedavi ve bakım yöntemleri ile sık karşılaşılan fekal inkontinans, yara yerinden akıntı veya terleme gibi durumlar basınç yaralanması gelişme riskini arttırmaktadır. Yoğun bakım hemşireleri basınç yaralanmalarının gelişimini önlemede en önemli rol ve sorumluluğa sahip sağlık profesyonelleridir. Yoğun bakımda basınç yaralanması gelişme riskinin belirlemesi ve risk düzeyine uygun hemşirelik bakımının sağlamasında bilgi düzeyi etkili bakım verebilmesinde önemlidir. Bu çalışmanın amacı;YBÜ’de çalışan hemşirelerin basınç yaralanmalarını önlemeye yönelik bilgi düzeylerini ölçerek, eksikliklere ve ihtiyaca yönelik eğitim içeriği ve eğitim yöntemi kullanılmasının etkinliğini ve kalıcılığını ölçmektir. Araştırmanın Yöntemi:Yarı deneysel bir araştırmadır. Verilerin toplanmasında literatür doğrultusunda araştırmacılar tarafından hazırlanan Demografik Bilgiler Formu ve Franco ve ark.(2020) tarafından geliştirilmiş olup Türkçe geçerlik güvenirliği Bahar ve Gürbüz(2021) tarafından yapılan Basınç Yaralanması Önleme Bilgi Anketi (BYÖBA) kullanılacaktır. Araştırmanın ilk aşamasında eğitimden önce hemşirelere Demografik Bilgiler Formu ve BYÖBA uygulanacaktır.İkinci aşamada hazırlanan eğitim PowerPoint sunum ile anlatılacaktır.Eğitimi tamamlayan hemşirelerden BYÖBA tekrar doldurmaları istenecektir. Üçüncü aşamada ise literatür doğrultusunda eğitimin kalıcılığını ölçebilmek için eğitimden 4 hafta sonra BYÖBA tekrar doldurmaları istenecektir. Analiz Yöntemi:Tekrarlı ölçümlerde sürekli değişken arasındaki farklılığın test edilmesinde tekrarlanan ölçümler ANOVA analizi kullanıldı. Sonuçlar; %95 güven aralığında anlamlılık ise p<0,05 altında değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya yaş ortalaması 26.9±3.3 yıl, %79’u kadın olan 62 hemşire dahil edildi. Hemşirelerin %89’unun lisans ve üzeri eğitim aldığı, %66’sının 5 yıl ve altı mesleki deneyimi olduğu mevcut bulgulardan saptandı. Hemşirelerin eğitim öncesi 1. eğitim sonrası 2. ve 3. ölçüm BYÖBA puan ortalamaları sırasıyla 24.39±2.16, 25.84±1.91 ve 25.29±1.75 olarak hesaplandı.Eğitim öncesi ve sonrası yapılan ölçümlerde, hemşirelerin basınç yaralanması önleme bilgi düzeyinde istatistiksel olarak anmalı bir farklılık olduğu saptandı(F=18.358; p<0.001).Yapılan alt grup analizlerde bu farklılığın eğitim öncesi bilgi düzeyi ile eğitim sonrası 2. ve 3. ölçümler arasında olduğu belirlendi.Eğitim öncesine göre eğitim sonrası 1. ölçümde hemşirelerin bilgi düzeyinde 1.45[(%95 GA=0.95-1.95); p<0.001], 2. ölçümde ise 0.90 [(%95 GA=0.42-1.38); p<0.001] puanlık bir artış olduğu görüldü