Maskülinite Koşulu Ölçeği'nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirliği
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Emine Tevfika İkiz
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
ÖZ
MASKÜLİNİTE KOŞULU ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇE GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ
Bu araştırma, bireylerin öz değer kaynaklarının açıklanması amacıyla geliştirilen Koşullu Öz Değer modelinin incelenmesini ve bu model ışığında yine kişilerin öz değerini yapılandırdıkları muhtemel alanların saptanması için kullanılan “Koşullu Öz Değer” ölçeğinin henüz Türkçe’ye çevrilmemiş alt ölçeklerinden biri olan “Maskülinite Koşulu Ölçeği”nin (MKÖ) Türkçe’ye uyarlanmasını amaçlamaktadır. İki alt ölçeğe bağlı iki gizil değişkeni ile hiyerarşik bir modele sahip olan MKÖ, 10 maddeden oluşmaktadır. Bu alt ölçekler; MKÖ-Tehdit (öz değer, maskülinite eksikliğiyle tehdit altındadır) ve MKÖ-Teşvik’tir (öz değer maskülinitenin teyidiyle yükselir). Çalışma18-70 yaş arası 297 erkek ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 38’dir. Katılımcılar MKÖ, Kadına Yönelik Tutum Ölçeği (KYTÖ), Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ) ve Illinois Tecavüz Mitlerini Kabul Ölçeği Kısa Formu’nu doldurmuştur. MKÖ-Tehdit ve MKÖ-Teşvik formlarının yapı geçerliği ölçümü amacıyla AMOS v26 programı ile doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar ile, MKÖ’nün iki faktörlü yapısının Türkiye örnekleminde doğrulandığı görülmüştür (x kare/df = 2.92, RMSEA = .08). Ölçeğin iç tutarlığı için elde edilen Cronbach alfa değeri .91, test-tekrar test güvenirlik değeri .86 (p <.001), madde toplam korelasyonları, ayırt edici geçerlik ve ölçüt bağıntılı geçerlik düzeyleri yeterli bulunmuştur.
Elde edilen analiz sonuçlarına göre, Maskülinite Koşulu Ölçeği’nin Türkçe versiyonu yeterli psikometrik özellikleri taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Öz Saygı, Koşullu Öz Değer, Maskülinite, Erkeklik, Maskülinite Koşulu