İn vitro fertilizasyon (IVF) sürecindeki kadınlara verilen danışmanlığın duygusal kapasiteye ve iyilik haline etkisi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kadın Sağlığı Ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tez Danışmanı: Ergül Aslan
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Çalışma, IVF sürecindeki kadınlarda Roy Adaptasyon Modeli doğrultusunda verilen
danışmanlığın duygusal kapasiteye ve iyilik haline etkisinin belirlenmesi amacıyla
randomize kontrollü deneysel tasarımda yapıldı.
Araştırma, İstanbul’da bir üniversite hastanesinin ‘‘Kadın Hastalıkları ve Doğum
Anabilim Dalı İnfertilite Kliniği’’nde Şubat 2020-Mart 2021 tarihlerinde yürütüldü. İVF
aşamasında 42 deney, 43 kontrol toplam 85 kadın örnekleme alındı. Deney grubuna
rutin hemşirelik bakımı yanında Roy Adaptasyon Modeli temelli hemşirelik
danışmanlık programı uygulandı. İlk ve son değerlendirmede; Tanıtıcı Bilgi Formu,
Sosyal Duygusal Kapasite Ölçüm Aracı (SCREENIVF), İnfertilite Stresi Ölçeği (İSÖ),
‘‘Doğurganlık Sorunu Yaşayan Kişiler İçin Hayat Kalitesi Ölçeği-İsteğe Bağlı Tedavi
Modülü (FertiQol)’’ uygulandı. Folikül takibi, oosit toplama ve embriyo transferinde
uygulama öncesi ve sonrası Öznel Rahatsızlık Birimi (SUD) ile stres düzeyi belirlendi.
IVF başlangıcında gruplar sosyodemografik, obstetrik, jinekolojik ve infertilite
tedavisine yönelik özellikleri açısından benzerdi (p>0,05). Uygulama sonrası
SCREENIVF anksiyete, çaresizlik, depresyon alt boyutlarında istatistiksel anlamlı
farklılık saptanırken (p<0,01), sosyal destek ve kabullenme alt boyutlarında anlamlı
farklılık saptanmadı (p>0,05). İSÖ kişisel alanda stres alt boyutunda fark anlamlı
saptanırken (p<0,01), evlilik alanı ve sosyal alanda stres alt boyutlarında anlamlı
farklılık saptanmadı (p>0,05). FertiQol-Tedavi Modülü uygulama sonrası toplam puanı
deney grubunda anlamlı derecede yüksekti (p<0,01). Deney grubundaki kadınların
folikül takibi, oosit toplama ve embriyo transferinde uygulama öncesine göre sonrası
SUD puanındaki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,01). İnfertilite stresi ve
anksiyete arasında pozitif yönlü zayıf ilişki, yaşam kalitesi ve anksiyete arasında negatif
yönlü orta düzey bir ilişki saptandı (p<0,01).
Sonuç olarak, İVF sürecindeki kadınlarda Roy Adaptasyon Modeli temelli
danışmanlığın duygusal kapasiteye ve iyilik haline olumlu etki sağladığı görüldü.