Sporda Sık Rastlanan Menisküs Yaralanmalarının Tedavisinde Cerrahların Operasyonel Hareketlerinin Video Analizi: Artroskopik El Becerisini Değerlendirmede Öncül Çalışma
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi Ve Spor Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Yaşar Tatar
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Spor yaralanmaları arasında en fazla cerrahi müdahale ile tedavi edilen durumlardan biri menisküs yırtıklarıdır. Menisküs yırtıklarının güncel tedavisi artroskopik teknikler ile yapılmaktadır. Artroskopik cerrahide tanımlanmış prosedür basamakları ve temel motor hareketler henüz bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, tanımlanmamış olan bu basamakları ve motor hareketleri tanımlamak, bu hareketlerin sıklığını video hareket analizi ile saptamaktır. Gereç ve yöntem: Tek bir cerrah tarafından 15 hastada gerçekleştirilen artroskopik parsiyel menisektomi operasyonu kafa kamerası ile kayda alındı. Video görüntüler beş tecrübeli ortopedi ve travmatoloji uzmanı (Ortalama yaş 49[42-55]) tarafından izlenerek hareket analizi gerçekleştirildi. Operasyon; portal açma, teleskop ve muayene probunun yerleştirilmesi, triangülasyon, probe ile muayene ve menisektomi olarak beş farklı basamağa ayrıştırıldı. Menisektomi basamağı süresi kayıt edildi, tanımlı beş farklı temel hareketin (ittirme, çekme, gövde hareketi, uzanıp yönelme ve tutma-yakalama-kesme) analizi yapıldı ve kaçar kez tekrarlandığı not edildi. Bulgular: 15 hastanın, ortalama yaş 41[21-65], kayıtları değerlendirildi. En sık tekrar edilen hareket 'uzanıp yönelme hareketi' medyan: 6[1-19], en az tekrar edilen ise 'gövde hareketi' medyan: 1[0-7] olarak tespit edildi. İttirme, çekme, gövde, uzanıp yönelme ve tutma-yakala-kesme hareketlerinin gözlemciler arası uyumları sırasıyla 0,88; 0,89; 0,77; 0,87 ve 0,80 bulundu. Menisektomi basamağı ortalama cerrahi süresi 2 dakika 52 saniye (SD ± 2dk 14 sn) olarak ölçüldü. Sonuç: Elde edilen veriler ışığında, artroskopik menisektomi esnasında cerrahın yaptığı temel hareketler içerisinde 'Uzanıp Yönelme' sıklıkla öne çıkmaktadır. Hedef dokuya erişildiğinde kalan hareketleri gerçekleştirebilmek daha kolay olmaktadır. Bu pilot araştırma ışığında diz artroskopisi eğitimi ve/veya değerlendirmesine yönelik yapılması planlanan çalışmalarda sadece hedef dokuda cerrahın ihtiyacı olan hareketlerin değil, hedef dokuya ulaşım için geçerli basamaklarında mutlaka göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Artroskopi, menisektomi, hareket analizi