ELİT FUTBOL OYUNCULARDA PANDEMİ SONRASI YENİDEN SPORA DÖNÜŞTE HAMSTRİNG V QUADRİCEPS KAS GRUPLARININ FONKSİYONEL DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ


Prof. Dr. GÖKSEL DİKMEN

Tez Türü: Post Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Futbolcu Sağlığı Bilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof.Dr.İbrahim Tuncay

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Covid-19 pandemisi profesyonel ve amatör çoğu spor branşında antrenman ve müsabakaları durdurmuştur. Bu çalışmanın amacı oyuncularında pandemi sonrası spora  dönüş  aşamasındaki  elit  futbol  oyuncularında  hamstring/quadriceps  kas gruplarının fonksiyonel durumunun değerlendirilmesidir.

Yöntem: Pandemi sonrasında spora dönüş yapan altyapı futbolcuları (U19) spora dönüş öncesinde ve sezon öncesi hazırlık dönemi değerlendirildi. Çalışma Bezmialem sporcu  sağlığı  merkezi  ve  Beşiktaş  Futbol  Akademisinde  yürütüldü.  Pandemi sürecinde minimum 6,5 ay (ortalama;12,5 ay (6,5-15 ay) spordan uzak kalan 22 elit akademi oyuncusu değerlendirildi. İzokinetik test ile pik tork (PT) değerleri 60˚/s 4 tekrar ve 180˚/s 15 tekrar olacak Dominant (D) ve non-dominant (ND) şekilde ölçüldü. Ölçümler  esnasında  eş  zamanlı  olarak yüzeyel-Elektromiyografi  (y-EMG (Neurocess))  cihazı  ile  non-invazif  olarak  hasmtring  (H)  ve  quadriceps  (Q) kas gruplarının  kontraksiyon  büyüklükleri ve  bilateral  asimetri  indeksleri değerlendirildi. İstatistiksel  analizler  için  SPSS  25  programı  kullanıldı. Niceliksel verilerin değerlendirilmesinde Student t testi kullanıldı. Yüzeyel EMG kontraksiyon büyüklükleri  ile  izokinetik  test  ilişkisi  Pearson  korelasyon  testi  ile  tespit  edildi. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.

Bulgular: PTNDH 60˚/s ve PTNDH 60˚/sn arasında anlamlı fark tespit edildi (p<0,01). PTDQ 60˚/sn ve PTDH 60˚/sn s-EMG maksimum kontraksiyon büyüklükleri arasında r=.65, PTDQ 180˚/sn ve PTNDQ 180˚/sn ile s-EMG maksimum kontraksiyonları arasında r=.62 ilişki tespit edildi. Pandemi sonrasında sezon öncesi ortalama bilateral asimetri indexi s-EMG ile hamstring gurubu için % 33,8 ve quadriceps için %25,6 olarak ölçüldü.

Çıkarımlar: Dominant ve non-dominant kas gruplarında s-EMG ile izokinetik test korelasyonu  maksimum  kuvvet- pik  tork  ilişkisi  için orta  seviyede  korelasyona sahiptir. Bilateral asimetri indeksleri hasmtirng ve quadriceps kas grupları için sezon başı yaralanma açısından riskli olarak değerlendirilmiştir.